Bilim dünyası, 2011'deki büyük depremin ve tsunaminin ardındaki sır perdesini aralamak için benzer büyüklükteki sismik olayların risklerini daha doğru tahmin etme yolunda dev bir adım attı. Sondajdan elde edilen kaya ve tortu örnekleri, felaketin perde arkasını aydınlatacak kritik ipuçları sunuyor.
FAY HATTI DELİNDİ: DÜNYA REKORU
Japonya Hendeği'nde görev yapan Chikyu araştırma gemisiyle Japonya'nın kuzeydoğu açıklarında bilimsel bir operasyona imza atan araştırma ekibi, deniz yüzeyinden tam 7 bin 906 metre derinliğe ulaşarak okyanus sondajında bir dünya rekoru kırdı. Bu olağanüstü başarı, yaklaşık 7 kilometreyi aşan su derinliğinin ötesine geçerek deniz tabanının yaklaşık 1 kilometre altına inilmesini ve doğrudan fay zonundan örnekler alınmasını içeriyordu.
MİLİMETRİK HASSASİYETLE YENİDEN KEŞİF
Operasyonun en çetrefilli aşamalarından biri olarak belirtilen süreçte, ekip 2012'de açılan eski sondaj deliğini okyanus tabanında milimetrik bir hassasiyetle yeniden tespit edip sondaj borusunu aynı noktaya yerleştirmeyi başardı. Bu inanılmaz başarı, sonar sistemleri, su altı kameraları ve gelişmiş yönlendirme tekniklerinin ustaca kullanımının bir sonucuydu. İncelenen örnekler, fay hattının yalnızca birkaç metre kalınlığında, son derece yumuşak ve kaygan bir kil tabakasından oluştuğunu ortaya koydu. Bilim insanlarına göre bu zayıf zon, deprem anında fayın çok daha kolay kırılmasına ve deniz tabanının yaklaşık 50 ila 70 metre gibi devasa bir mesafede yer değiştirmesine yol açarak devasa tsunaminin oluşumunda belirleyici bir rol oynadı. Elde edilen bu eşsiz veriler, Science dergisinde yayımlanarak küresel ölçekte risk analizlerinin güncellenmesine katkı sağlayacak.
