Eşinin patates deposu isteğiyle başlayan kazı, 23 yılda dev bir yeraltı tapınağına dönüştü

Ermenistan'ın Arinj köyünde, bir inşaat ustasının eşinin mütevazı bir depolama talebiyle başladığı proje, 23 yıl süren inanılmaz bir azim ve adanmışlıkla yerin altında devasa bir yapıya dönüştü.

Eşinin İsteğiyle Başlayan Olağanüstü Yolculuk

Levon Arakelyan adlı bir inşaat ustası, 1985 yılında eşi Tosya Garibyan'ın evlerinin altına küçük bir patates deposu yapma isteğiyle bu serüvene atıldı. Ancak Arakelyan'ın projesi, zamanla basit bir depo olmaktan çıktı. Kazı sırasında gördüğü rüyalar ve duyduğu manevi çağrılar, onu bu sıradan isteği, yerin altında adeta bir tapınak inşa etmeye yöneltti. Bu mütevazı başlangıç, yıllar sürecek ve onu olağanüstü bir emeğe sürükleyecek dev bir projenin fitilini ateşledi.

23 Yıl Süren ve Hiçbir Modern Araç Kullanılmayan Bir İnşaat

Arakelyan, yaklaşık 23 yıl boyunca günde ortalama 18 saat çalışarak yerin altını adeta yeniden şekillendirdi. İlk yıllarda sert bazalt kayalarıyla mücadele etse de, daha derinlerde bulduğu yumuşak volkanik taşlar sayesinde çalışmalarını hızlandırdı. Bu devasa yeraltı kompleksi, günümüzde yaklaşık 280 metrekarelik bir alanı kaplıyor ve en derin noktası 20 metreye ulaşıyor. Birbirine koridorlar ve merdivenlerle bağlanan yedi büyük odadan oluşan bu yapının duvarları, Arakelyan'ın elinden çıkmış çeşitli oymalar, heykeller, mozaikler ve dini motiflerle süslü. İnşaatın en dikkat çekici yönlerinden biri ise, bu süreçte hiçbir modern iş makinesi veya elektrikli ekipmanın kullanılmamış olması. Arakelyan'ın kazı sırasında çıkardığı tahmini 450 kamyonluk molozu, metal kovalarla tek tek yüzeye taşıdığı biliniyor.

Tamamlanamayan Bir Rüya ve Miras

Eşi Tosya Garibyan, Levon Arakelyan'ın bu projeye tüm enerjisini adadığını, çok az uyuyarak çalıştığını ve sağlığının bu yoğun tempo nedeniyle olumsuz etkilendiğini anlatıyor. Levon Arakelyan, üzerinde yıllarca titizlikle çalıştığı bu yeraltı dünyasını tamamlamaya ömrü vefa etmedi. 2008 yılında, 67 yaşında geçirdiği bir kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Ancak bıraktığı miras, Ermenistan'ın Arinj köyünde önemli bir turistik noktaya dönüştü. Arakelyan'ın ailesi tarafından ziyarete açılan yeraltı kompleksi, artık onun azminin ve adanmışlığının somut bir kanıtı olarak ayakta duruyor. Üst katta oluşturulan müzede ise ustanın kullandığı çekiçler, keskiler, metal kovalar ve çalışma sırasında giydiği eşyalar sergilenerek, onun olağanüstü hikayesini gelecek nesillere aktarıyor.