Türkiye’nin siyasi tarihinde “postmodern darbe” olarak anılan 28 Şubat sürecinin başlangıcından bu yana 29 yıl geçti. Dönemin komutanlarının “Bin yıl sürecek” sloganıyla başlattığı süreç, 14 generalin müebbet hapis cezası alması ve çok sayıda bürokratın yargılanmasıyla sonuçlandı.
İlk davada 21 sanığa ceza verildi
İlk operasyonlar 12 Nisan 2012’de yapıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın soruşturması kapsamında 103 sanık hakkında dava açıldı. Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yaklaşık 7 yıl süren yargılama, 13 Nisan 2018’de karara bağlandı. Mahkeme, 21 sanığa ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi; bu cezalar iyi hal indirimiyle müebbete çevrildi. 68 sanık beraat etti. Dört sanık hakkındaki dava ölüm, 10 sanık hakkındaki dava ise zamanaşımı nedeniyle düşürüldü. Mahkum edilen askerlerin rütbelerinin alınmasına karar verildi. Sanıkların yaşları ve sağlık durumları gerekçe gösterilerek duruşmada tutuklama uygulanmadı; adli kontrol ve yurt dışına çıkış yasağı getirildi.
Yargıtay kararı ve cezaların kaldırılması
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesi, ilk derece mahkemesinin kararını 22 Haziran 2020’de onadı. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 9 Temmuz 2021’de 14 sanığın müebbet cezalarını onarken bazı hükümleri bozarak yeniden yargılama yolunu açtı. Cezaları kesinleşen emekli generallerin rütbeleri 9 Eylül 2021’de söküldü ve statüleri “er” olarak değiştirildi. Üniforma ve madalya taşıma hakları geri alınan generallerin TSK orduevleriyle sosyal tesislere girişi de yasaklandı. Bazı hükümlüler cezaevine gönderildi. Emekli Korgeneral Vural Avar, 20 Aralık 2022’de Sincan Cezaevi’nde yaşamını yitirdi. 17 Mayıs 2024 tarihli kararla, sürekli hastalık ve kocama hali nedeniyle 14 hükümlünün kalan cezaları kaldırıldı. Çevik Bir, Çetin Doğan ve Erol Özkasnak da bu karardan yararlandı.
İkinci yargılama tamamlandı
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın soruşturmasının ikinci bölümünde 16 sanığın yargılandığı dava, 6 Ekim 2025’te sonuçlandı. Eski YÖK Başkanı Prof. Dr. Halil Kemal Gürüz ile emekli generaller Orhan Yöney ve Şükrü Sarıışık’ın da aralarında olduğu 13 sanığa “darbe girişimine yardım” suçundan 18’er yıl hapis cezası verildi. Hayatını kaybeden bazı sanıklar yönünden davalar düşürüldü. Dönemin görevdeki komutanları kameralardan uzak bir yaşam sürüyor.
