Ekonomik türbülans otomotivde de yatırımcı kaçışını tetikledi: Sektörün geleceği tehlikede mi?

Türkiye ekonomisindeki derinleşen kriz, sanayi üretimini de olumsuz etkilemeye devam ediyor. Otomotiv Sanayii Derneği Başkanı Cengiz Eroldu'nun daha önceki uyarıları, maalesef otomotiv yan sanayisinde somutlaşmaya başladı. Eroldu'nun "Maliyet artışı, yüksek enflasyon, düşük kur dengesizliği gibi sorunlar böyle giderse, tekstilin Mısır’a kaçması gibi otomotiv sektörü de yatırımlarını yurt dışına çıkaracak" şeklindeki öngörüsü, yabancı üreticilerin Türkiye'deki yatırımlarını birer birer sonlandırmasıyla gerçeğe dönüşüyor. Sektör temsilcileri, bu kararların temelinde 'öngörülebilirlik', 'maliyet' ve 'rekabetçilik' gibi kritik unsurların yattığını vurguluyor.

YATIRIMCILAR TEK TEK ÇEKİLİYOR

Türkiye'deki ekonomik ve siyasi belirsizliklerin artmasıyla birlikte otomotiv yan sanayisinde gözle görülür bir daralma yaşanıyor. Bursa'da 54 yıldır hidrolik, yakıt ve fren sistemleri parçaları üreten Bosch, artan maliyetler, düşen rekabet gücü ve ekonomik daralma gerekçeleriyle 1500 kişilik istihdamını azaltma kararı aldı. Bu gelişmeyi, dünyanın önde gelen otomotiv güvenlik sistemleri üreticisi Autoliv'in Türkiye'deki üretimini tamamen sonlandırması izledi. Şirket, 2200 çalışanını kademeli olarak işten çıkararak Türkiye pazarından çekildi. Son olarak İtalyan jant üreticisi Magnetto Wheels de Türkiye operasyonlarından çıkma kararı aldığını duyurdu. Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci, yatırımcıların bu kararlarında yatırım ortamındaki öngörülebilirlik eksikliğinin, maliyet yapısının rekabetçi olmamasının ve dönüşüm ile yatırımları destekleyecek mekanizmaların yetersizliğinin etkili olduğunu belirtiyor.

REKABETÇİLİK VE MALİYET BASKISI KÖRÜKLÜYOR

TAYSAD Başkanı Yakup Birinci'ye göre, Türkiye'de sektörün en önemli gündem maddesi rekabetçilik. Yüksek finansman maliyetleri, enerji ve işçilikteki artışlar, kur-enflasyon dengesizliği ve küresel pazarlardaki fiyat baskısı, Türkiye'deki üreticiler için zorlu bir tablo oluşturuyor. Birinci, "Türkiye artık sadece Doğu Avrupa ülkeleriyle değil; Portekiz ve İspanya gibi Batı Avrupa ülkeleriyle benzer işçilik maliyet seviyelerinde rekabet etmek durumunda kalıyor. Bu durum, sadece yeni yatırım kararlarını değil, aynı zamanda yeni siparişlerin hangi ülkelere yönleneceğini de etkiliyor" diyerek mevcut durumu özetliyor. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete de üyeleriyle yaptıkları anketin sonuçlarını paylaştı. Ankete göre, üyelerin kapasite kullanım oranları bir önceki çeyreğe göre yüzde 72'den yüzde 68'e geriledi. Yatırım planlayan üyelerin oranı yüzde 25.6'dan 20.8'e düşerken, istihdamı artırmayı planlayanların oranı ise sadece yüzde 10. Yüzde 27'lik bir kesim daralmaya gideceğini belirtirken, yüzde 63'lük bir çoğunluk ise mevcut istihdamı korumayı hedefliyor.