Mısır’daki 3 bin 200 yıllık Ebu Simbel tapınakları, Yüksek Asvan Barajı’nın inşası ve Nasır Gölü’nün yükselen su seviyesi nedeniyle sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. UNESCO koordinasyonundaki uluslararası operasyonla yapılar, eski konumlarından 65 metre daha yüksek bir alana taşındı. Taşıma sonrası, tapınakta yılda iki kez yaşanan güneş ışığı olayı bir gün ileri kaydı.
Tapınaklar bloklara ayrıldı
Milattan önce yaklaşık 1264’te Firavun II. Ramses döneminde yapılan anıtları kurtarmak için UNESCO Genel Direktörü Vittorino Veronese öncülüğünde Nubye Anıtlarını Kurtarma Uluslararası Kampanyası başlatıldı. Beş kıtadan 40 teknik heyetin katıldığı çalışmada 22 anıt ve mimari kompleksin taşınması kararlaştırıldı. Toplam 80 milyon dolarlık bütçenin 41,7 milyon doları Ebu Simbel tapınaklarına ayrıldı. Doğrudan kayaya oyulmuş yapılar, zarar görmeden taşınabilmeleri için cerrahi kesim yöntemiyle ortalama 20 ton ağırlığında 1.035 ila 1.042 bloğa bölündü. Numaralandırılan bloklar yeni konumlarında yeniden monte edildi. Doğal çevreyi korumak amacıyla Asvan Valiliği sınırlarında yapay bir tepe oluşturuldu. 1968’e kadar tamamlanması planlanan tahliye çalışmaları 1980’de sona erdi. Operasyon, 1972 tarihli Dünya Mirası Sözleşmesi’nin kabulüne zemin hazırladı; tapınaklar 1979’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
Güneş ışığı bir gün geç ulaşıyor
Antik mimariye göre güneş ışınları, yılda iki kez tapınağın en derin odasına girerek Amon-Ra, Ra-Horakhty ve II. Ramses heykellerini aydınlatıyor; yer altı dünyasıyla ilişkilendirilen Ptah heykeli ise gölgede kalıyordu. Taşıma öncesinde 21 Şubat ve 21 Ekim’de gerçekleşen olay, yeni konumdaki açısal değişiklik nedeniyle bir gün sonraya kaydı. Güneş ışığı olayı bugün 22 Şubat ve 22 Ekim’de gözlemleniyor. Bu tarihlerdeki etkinlikler her yıl uluslararası ziyaretçi çekiyor. Mısır Turizm Bakanı Şerif Fethi, önceki yıl kaydedilen 19 milyon ziyaretin ardından ülkenin yaklaşık 20 milyon turist hedeflediğini açıkladı. Asvan Valiliği de 22 Ekim festivali öncesinde yerel havalimanı ile tapınak arasındaki 2,5 kilometrelik bağlantı yolunun yenilendiğini duyurdu.
