Gelişmekte olan ekonomilerin küresel ticarette daha fazla yer edinmesiyle birlikte, ABD dolarının uzun süredir süren tekelci hakimiyeti ciddi bir tehdit altına girmiş durumda.
ÇİN MODELİ YÜKSELİYOR
The East is Read platformunda yayımlanan ve ekonomist Zhang Ming’in analizlerine dayanan yeni bir çalışma, Pekin yönetiminin doların tahtını sarsacak benzersiz bir 'Çin Modeli' geliştirdiğini gözler önüne seriyor. Çin, ABD’nin dış açık vererek değil, devasa imalat gücü, cari hesap fazlası ve uluslararası yatırımlarıyla Yuan’ı küresel bir aktör haline getirmek için çabalıyor. Bu model, ekonomist Robert Triffin’in 1960’larda ortaya attığı 'Triffin İkilemi' kavramına dayanıyor.
YENİ YOL HARİTASI
Washington, yıllardır sattığından çok daha fazlasını ithal ederek küresel piyasaları dolarla besleyip, dış açık veriyor. Ancak, bu durum ABD’nin net borcunu Gayri Safi Yurtiçi Hasılası’nın %90’ının üzerine çıkarmış durumda. Çin ise Amerikan modelini kopyalamak yerine kendi ekonomik gerçeklerine uygun bir yol çiziyor. Bütçe açığı vermeden, dünyanın en büyük imalat üssü olmanın avantajını kullanarak kesintisiz bir dış gelir akışı sağlıyor. Bu durum, Çinli şirketlerin yurt dışındaki yatırımlara yönelmesine ve Yuan’ı küresel piyasalara enjekte etmesine olanak tanıyor. Çinli dev şirketlerin uluslararası arenadaki operasyonları, Yuan’a olan talebi artırırken, yurt dışında Yuan cinsinden tahvil ihraç eden şirketler, finansman maliyetlerini düşürerek para biriminin küresel ekosistemini güçlendiriyor. Araştırmacılar, Yuan’ın mevcut durumunu İkinci Dünya Savaşı sonrasında doların yaşadığı ilk yükseliş dönemine benzetiyor. Çin’in bu hamlesi, uluslararası finans sisteminde tarihi bir dönüşümün habercisi olarak değerlendiriliyor.
