Güneyli bir içerik üreticisi, dört yıllık titiz bir çalışmanın ardından evinin bahçesinde, geleneksel klimaların aksine kompresör, soğutucu gaz ve dış ünite gerektirmeyen, tamamen bedava ve doğayla uyumlu bir soğutma sistemi kurmayı başardı. 2022'de başlayıp 2026'da tamamlanan bu yenilikçi proje, yüzyıllardır bilinen "Kanada Kuyusu" (Provençal Kuyusu) prensibini modern bir yaşam alanına taşıyor.
Yeraltı Sıcaklığının Gücü
Sistemin temelinde, yüzeydeki değişken hava sıcaklıkları ile yeraltındaki nispeten sabit toprak sıcaklıkları arasındaki fark yatıyor. Yaklaşık 1.5 ila 3 metre derinlikteki toprak sıcaklığının dış koşullardan daha az etkilenirken, 15 metre derinlikte yıl boyunca 10°C ile 16°C arasında kaldığı biliniyor. Bu prensipten yola çıkarak, dışarıdaki sıcak hava bir girişten alınıp avlunun altına döşenen boru hattına yönlendiriliyor. Hava, bu borulardan geçerken toprağa ısı bırakarak soğuyor ve evin içine taze, serin bir hava olarak veriliyor.
Geleneksel Klimalara Veda
Bu doğa dostu sistemde elektrikli kompresör, soğutucu akışkan gaz veya kondanser bobini gibi geleneksel klima bileşenleri bulunmuyor. Hava akışını sağlamak için sadece düşük wattlı bir fan yeterli oluyor, hatta bazı durumlarda tamamen doğal hava akımıyla da çalışabiliyor. Bu sayede elektrik tüketimi en aza indiriliyor. Kanada hükümetinin ilgili kılavuzlarına göre, bu tür ısı değiştiriciler binaları net sıfır enerji hedefine yaklaştırabilir. Ancak toprak yapısı, nem oranı ve boruların derinliği gibi faktörler performansı doğrudan etkiliyor. Ayrıca, proje dört yıl sürmesiyle, kurulumun ne denli karmaşık ve lojistik gerektirdiğini gösteriyor. Sistemin etkinliği için filtreli hava girişi, uzun dış kanallar, bypass damperi, erişim rögarı ve iç mekan havalandırma sistemi gibi unsurların yanı sıra, borularda yoğuşma ve küf oluşumunu engellemek için %1 ila %3 eğim verilmesi ve tüm bağlantıların yeraltı sularına ve gazlara karşı izole edilmesi gerekiyor. Başlangıçta çocuk odalarını serinletmek için kullanılan sistemin, genel olarak iklimlendirme ihtiyacını karşıladığı belirtiliyor. Ancak, oda içi sıcaklık değişimleri ve hava akış debisi gibi kesin ölçüm verileri henüz paylaşılmamış durumda. Uzmanlar, yeraltı toprak sıcaklığının zaten yüksek olduğu bölgelerde sistemin soğutma potansiyelinin düşeceğini, en yüksek verimin ise mevsimsel sıcaklık farklarının belirgin olduğu yerlerde alınacağını vurguluyor.
