Çin'in batısında, Qinghai Eyaleti'ndeki Talatan Çölü'nde kurulan devasa bir güneş enerjisi santrali, beklenmedik bir dönüşüme imza atıyor. Deniz seviyesinden 2 bin 910 metre yükseklikte, yıllık ortalama sadece 246 milimetre yağış alan bu kurak bölgede inşa edilen Qinghai Gonghe Fotovoltaik Endüstri Parkı, sadece temiz enerji üretmekle kalmıyor, aynı zamanda bölgenin ekolojik dengesini de kökten değiştiriyor.
GÜNEŞİN GÖLGESİNDE YENİ BİR MİKROKLİMA
W. Wu liderliğindeki bir araştırma ekibinin Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışması, 64 kilometrekarelik bir alanı kaplayan güneş panellerinin, çöl zemininde adeta bir mikro iklim yarattığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, panellerin altındaki alanlar, panellerin arasındaki boşluklar ve santralin dışındaki el değmemiş çöl bölgelerini DPSIR çerçevesinde 57 farklı ekolojik göstergeyle karşılaştırdı. Elde edilen sonuçlar şaşırtıcıydı: Panellerin oluşturduğu gölge, toprağın doğrudan güneş ışığıyla ısınmasını engelleyerek buharlaşmayı önemli ölçüde düşürdü. Bu durum, nadiren yağan yağmurların nemini toprağın bünyesinde daha uzun süre hapsetmesini sağladı. Nemdeki artış ve sıcaklıktaki düşüş ise topraktaki mikrobiyal yaşamın devamlılığına zemin hazırladı.
EROZYON AZALDI, BİTKİ ÖRTÜSÜ GERİ DÖNDÜ
Ekolojik performans puanları incelendiğinde, panellerin altında kalan alanlar 0,4393 puanla en yüksek dereceyi alırken, paneller arasındaki alanlar 0,2858, santral dışındaki çölde ise bu değer 0,2802 olarak ölçüldü. Dahası, sıralar halinde dizilen panellerin rüzgar kırıcı görevi gördüğü ve zemindeki hava akışını ile erozyonu azalttığı tespit edildi. Rüzgarın sakinleşmesi ve topraktaki nemin korunması sayesinde, panellerin altında daha önce gözle görülmeyen otsu bitkiler ve çöl bitki örtüsünün yeniden filizlenmeye başladığı gözlemlendi. Çin genelinde kara alanlarının yaklaşık dörtte birini tehdit eden çölleşme sorunuyla mücadelede, enerji üretimiyle arazi yönetimini birleştiren bu 'tarımsal fotovoltaik' stratejisinin önemi bir kez daha vurgulandı. Araştırma ekibi, bu ekolojik değişimin uzun vadeli etkilerini izlemeye devam edeceklerini belirtti.
