Çip savaşı kızıştı: Hollanda'dan Çin'e darbe! Otomotiv sektörü tehlikede!

ABD ve Çin arasındaki küresel çip üretim rekabeti, Avrupa'yı da içine çeken bir krizi tetikleyerek, jeopolitik gerilimin sanayi ve tedarik zincirlerine doğrudan etkisini gözler önüne serdi. Avrupa, ABD ve Japonya'nın önde gelen otomobil üreticilerinin temel çip tedarikçisi konumundaki bir şirkete Hollanda hükümetinin el koyması, Kovid-19 salgınındakine benzer bir çip sıkıntısı tehlikesini yeniden gündeme getirdi.

HOLLANDA HÜKÜMETİNDEN NEŞTER VURAN KARAR

Lahey yönetimi, 1 Ekim'de Çinli Wingtech şirketinin çoğunluk hissesini alarak hakim ortak olduğu Hollanda merkezli çip üreticisi Nexperia'nın yönetimine el koyduğunu ve faaliyetlerini kontrol altına aldığını duyurdu. Bu kararla şirketin Çinli Üst Yöneticisi (CEO) Cang Şüecıng görevden alınırken, "ciddi yönetim sorunları ve bunlara ilişkin acil işaretler" gerekçe gösterildi. Hükümet, bu durumun Hollanda ve Avrupa topraklarındaki kritik teknolojilere yönelik bilgi birikimi ve üretim kapasitesini tehdit ettiğini, bu kabiliyetlerin kaybedilmesinin ekonomik güvenlik açısından risk oluşturabileceğini belirtti. Ekonomi Bakanı Vincent Karremans ise kararın, "kritik teknoloji ve kabiliyetlerinin Avrupa dışına çıkabileceği" endişesiyle alındığını vurguladı. Bu tedbirler, ABD'nin ihracat kontrolü uyguladığı "Varlık Listesi"ndeki şirketlerin iştiraklerini de kapsayan yeni kuralların ardından geldi.

JEOPOLİTİK GERİLİMİN OTOMOTİV SEKTÖRÜNE YANSIMASI

Nexperia, dünyanın önde gelen otomobil üreticilerine araçların temel fonksiyonlarında kullanılan basit teknolojili "kalıt çipleri" tedarik ediyor. Sektör analizleri, otomobil üreticilerinin çip tedarikinin büyük kısmının bu türden çiplerden oluştuğunu ve yaşanacak tedarik sıkıntılarının üretime ciddi sekte vuracağını gösteriyor. Nexperia'nın küresel çip imalatının yüzde 70'i Çin'deki üretim tesislerinde yapılıyor. Bu durum, Nexperia'nın çip tedarikinin kesintiye uğraması ihtimalinin dünya çapında otomobil endüstrisinde sıkıntıya yol açabileceği öngörüsünü güçlendiriyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki görüşmelerde çip konusundaki geçici uzlaşma, krizi şimdilik yatıştırmış görünse de, Hollanda hükümetinin adımı ve Çin'in ihracatı kontrol altına alma yanıtı, küresel çip tedarikinde belirsizliği koruyor. Çin, Hollanda hükümetinin yapıcı davranmadığını savunurken, Hollanda ise ulusal güvenliğe aykırı gördüğü sorunlar giderilmeden çözüme ikna olmayacağını belirtiyor. Bu süreç, özel şirketlerin jeopolitik rekabetin kışkırttığı siyasi müdahalelere ne denli açık olduğunu bir kez daha ortaya koydu.