BM Genel Sekreteri'nden küresel çığlık: Uluslararası hukuk tarihin tozlu sayfalarına mı karışacak?

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi kürsüsünden adeta bir alarm zili çaldı. Guterres, BM Şartı'nın temel prensiplerinin ve uluslararası hukukun günümüzde ciddi bir baskı altında olduğunu, hatta tehlikeli bir aşınma sürecine girdiğini dile getirdi. 'BM Şartı, insanlık için bir hayatta kalma rehberidir' diyen Genel Sekreter, tüm devletlerin adalet ve uluslararası hukuk ilkelerine sıkı sıkıya bağlı kalması gerektiğini hatırlattı. Ancak mevcut tabloya bakıldığında, temel ilkelerin sorgulandığı, ihlallerin karşılıksız kaldığı ve cezasızlığın giderek yayıldığı bir manzara ile karşı karşıya olunduğunu belirterek derin üzüntüsünü ifade etti.

Dünya, Çatışma Sarmalında Kayboluyor

Guterres, BM'nin kuruluşundan bu yana en yüksek sayıda çatışmaya sahne olan bir dönemden geçtiğimize dikkat çekti. Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin tırmanması, İsrail'in Lübnan'daki eylemleri, Gazze'de sürekli ihlal edilen ateşkes ve Körfez'deki ABD-İran geriliminin yarattığı belirsizlik gibi olaylara değinen Genel Sekreter, barış ile kalkınma arasındaki hayati bağın her geçen gün zayıfladığını vurguladı. Silahlanma yarışının hız kazandığı, insan haklarının topyekûn bir saldırı altında olduğu ve eşitsizliklerin derinleştiği bu ortamda, pek çok gelişmekte olan ülkenin ağır borç yükü altında ezildiğini ve bunun Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ni daha da ulaşılmaz kıldığını belirtti.

BM Güvenlik Konseyi, Yeniden Şekillenmeli mi?

Bu küresel sorun yumağının içinden çıkabilmek için çatışmaları önlemeye yatırım yapılması ve uluslararası hukukun yılmaz bir savunucusunun olunması gerektiğini söyleyen Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nin yapısının da 'günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini' yansıtacak şekilde güncellenmesi gerektiğini savundu. Özellikle Afrika kıtasının Konsey'de daimi bir temsilinin bulunmamasının 'tarihi bir adaletsizlik' olduğunu ve bunun Konsey'in güvenilirliğini ve etkinliğini ciddi şekilde zedelediğini belirtti. Genel Sekreter, BM üyesi tüm devletleri BM Şartı'na ve uluslararası hukuka bağlı kalmaya bir kez daha güçlü bir şekilde çağırdı.