Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen nükleer silahların tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik üst düzey toplantıda, dünyanın Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana nükleer açıdan en tehlikeli döneme girdiğini duyurdu.
Silah stoklarında yeniden artış
BM verilerine göre, küresel nükleer silah sayısı Soğuk Savaş sonrası uzun yıllar düşüş gösterse de, son dönemde ülkelerin cephaneliklerine eklediği yeni ve gelişmiş nükleer savaş başlıkları, imha edilen eski başlıkların sayısını geçti. Bu durum, küresel nükleer silah stokunun yakın gelecekte yeniden büyüyeceği beklentisini doğuruyor. Birçok nükleer güç, mevcut silahlarını modernize ederken, bunları taşıyacak yeni füze ve sistemlere de yatırım yapıyor. Guterres, teknolojik gelişmelerin hata ve yanlış hesaplama riskini de artırdığı konusunda uyardı.
New START anlaşmasının sona ermesi endişeleri artırdı
ABD ile Rusya arasındaki stratejik nükleer silahları sınırlayan New START anlaşmasının 5 Şubat 2026'da sona ermesi, endişeleri daha da artırdı. İki ülkenin stratejik cephaneliklerini bağlayan bir sınırın kalmaması, yarım yüzyılı aşkın bir sürenin ardından ilk kez yaşanıyor. Dünya genelindeki 12 binden fazla nükleer savaş başlığının yaklaşık 2.100 ila 2.200'ü, yüksek operasyonel alarm durumunda ve kısa sürede fırlatılabilecek pozisyonda bulunuyor. Bu durum, olası krizlerde yanlış karar veya hesaplama riskini ciddi şekilde yükseltiyor. Yapay zeka, siber teknolojiler ve yeni nesil silah sistemlerinin askeri karar süreçlerine dahil olması, nükleer silah kontrolü konusunda yeni belirsizlikler yaratıyor. BM, artan uluslararası gerilimler ve zayıflayan silah kontrol anlaşmalarının aynı döneme denk gelmesine dikkat çekiyor. Guterres, ABD ve Rusya'yı müzakere masasına dönerek New START'ın yerini alacak yeni bir anlaşma üzerinde uzlaşmaya çağırdı. Aksi takdirde, Soğuk Savaş sonrası elde edilen nükleer silahsızlanma ilerlemesinin tersine dönebileceği belirtiliyor.
