ABD, Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlıkları tarafından yapılan ortak açıklamada, bir yıl önce eski ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde Beyaz Saray'da gerçekleşen tarihi zirvenin ardından varılan anlaşmaların ilerleyişi değerlendirildi.
Barış anlaşması taslağı paraflanmıştı
Bildiride, o dönemde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın barış için ortak bir bildiri imzaladığı ve bu zirvede iki ülkenin dışişleri bakanlarının "Ermenistan Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Tesisi Hakkında Anlaşma" taslağını parafladığı hatırlatıldı. Üç ülkenin, zirvenin birinci yıl dönümünde kaydedilen ilerlemelerden duyduğu memnuniyet dile getirilirken, Güney Kafkasya'nın daha müreffeh bir geleceğe taşınması konusundaki kararlılık vurgulandı. Bu tarihi çabaların bir takdiri olarak Aliyev ve Paşinyan'ın, Trump'ı Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdiği de belirtildi.
Ulaşım güzergahı ve ekonomik işbirliği
Azerbaycan-Ermenistan sınırı boyunca istikrarın sürdüğü ve iki tarafın ilişkilerin normalleştirilmesi, sınırların belirlenmesi ve kalıcı istikrarın sağlanması için güven artırıcı adımlar attığı ifade edilen bildiride, "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Güzergahı" (TRIPP) projesinin fikir aşamasından gerçeğe dönüştüğü kaydedildi. Bu güzergahın altyapısının geliştirilmesi için ABD-Ermenistan arasında anlaşmalar imzalanırken, Ermenistan'da mühendislik ve araştırma çalışmalarının devam ettiği, Azerbaycan'ın ise kendi topraklarında TRIPP'e bağlanacak kara ve demiryolu inşaatını büyük ölçüde tamamladığı aktarıldı. Üç ülke, TRIPP boyunca elektrik iletim hattının inşasını da destekliyor. ABD, Güney Kafkasya ve Orta Asya'daki Trans-Hazar Ticaret Güzergahı'na özel sektör yatırımlarını çekmek amacıyla Trans-Hazar Girişim Fonu'na 201 milyon dolar tahsis etti. Ayrıca ABD'nin, enerji güvenliği, sınır altyapısı, yapay zeka ve kritik madenler gibi alanlarda Azerbaycan ve Ermenistan ile ilişkilerini derinleştiren anlaşmalar imzaladığı belirtildi.
Transit kısıtlamaları kaldırıldı, ticaret arttı
Barış Zirvesi ruhuna uygun olarak Azerbaycan'ın Ermenistan'a yönelik tüm transit kısıtlamalarını tek taraflı kaldırdığı bildiride, son bir yılda Azerbaycan üzerinden Ermenistan'a ve tersi yönde yaklaşık 60 bin ton yük taşındığı, Azerbaycan'ın ayrıca Ermenistan'a 20 bin ton petrol ürünü tedarik ettiği belirtildi. İki ülkenin ikili ticaret hacmini artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğü ifade edilirken, telekomünikasyon operatörlerinin bölgesel bağlantıyı güçlendirecek bir internet anlaşması imzaladığı da kaydedildi. Çatışma döneminin sona ermesinin bir teyidi olarak AGİT Minsk Grubu ve ilgili yapıları, Azerbaycan ve Ermenistan'ın ortak başvurusu üzerine feshedildi. ABD'nin davetiyle Azerbaycan ve Ermenistan'ın Barış Kurulu'na katılması, iki ülkenin daha barışçıl bir dünya için ABD ile hareket ettiğini gösteriyor. Bildiride, Azerbaycan ve Ermenistan'ın uluslararası tanınmış sınırları içerisindeki egemenliğine ve toprak bütünlüğüne ABD'nin sarsılmaz desteğini yinelediği vurgulandı. Üç ülke, bölgenin ekonomik potansiyelini ortaya çıkarma taahhüdünü yinelerken, ABD'nin ikili anlaşmaların tam uygulanmasına ve ilişkileri güçlendirmeye bağlılığı sürüyor. Bildiri, "Gerçek barış bir günde elde edilmez, ancak Başkan Trump'ın ifade ettiği gibi verilen sözler yerine getiriliyor." ifadesiyle sona eriyor. Azerbaycan ve Ermenistan'ın kalıcı barışa doğru attığı adımların dünya için örnek teşkil ettiği ve bölgenin "parlak ve müreffeh geleceğinin" beklendiği belirtildi.
