• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 06 Ağustos 2026 08:15

50 yıl önce umut olarak atılan milyonlarca lastik, denizi felakete sürükledi: Temizlik 2033'te bitecek mi?

50 yıl önce umut olarak atılan milyonlarca lastik, denizi felakete sürükledi: Temizlik 2033'te bitecek mi?
1970'lerde umutla başlatılan yapay resif projesi, milyonlarca lastiğin okyanusa atılmasıyla çevre felaketine dönüştü. Osborne Kayalığı'ndaki temizlik çalışmaları 2033'te %50'ye ulaşacak.

1970'lerde, atık lastik sorununa çözüm ve deniz ekosistemini canlandırma umuduyla başlatılan bir yapay resif projesi, bugün tam bir çevre felaketine dönüşmüş durumda. Florida kıyılarındaki Osborne Kayalığı'nda 50 yıldır süren temizlik çalışmaları, projenin öngörülemeyen yıkıcı sonuçlarını gözler önüne seriyor.

DENİZ YAŞAMINI KURTARMAK İÇİN BAŞLATILAN PROJE, CANLILARI TEHDİT ETTİ

Otomobil sayısındaki patlamanın ardından ortaya çıkan devasa atık lastik yığınlarını değerlendirmek amacıyla, Broward Artificial Reef Incorporated tarafından bir proje geliştirildi. ABD Kara Kuvvetleri Mühendisler Kolordusu'nun da desteğiyle, Fort Lauderdale kıyılarında yaklaşık 14 hektarlık alana yayılan Osborne Kayalığı'na, çelik klipsler ve naylon kayışlarla birbirine bağlanmış 2 milyona yakın lastik bilinçsizce okyanusun dibine bırakıldı. Ancak bu 'çözüm', kısa sürede büyük bir hataya dönüştü.

DOĞAL RESİFLERE ZARAR VERDİ, TEMİZLİK MÜCADELESİ ON YILLAR SÜRECEK

Tuzlu suyun etkisiyle çelik bağlantıların çürümesi ve güneş ışığının naylon malzemeyi zamanla bozmasıyla, bu yapılar dağılmaya başladı. Serbest kalan lastikler, akıntılarla sürüklenerek bölgedeki hassas doğal mercan resiflerine çarparak ciddi zararlar verdi. Bu durum, deniz canlılarının popülasyonunda gözle görülür bir düşüşe yol açtı. Bu tür uygulamaların Kuzey Amerika'dan Pasifik adalarına kadar dünyanın dört bir yanında 200'den fazla noktada tekrarlandığına dair bilgiler de endişe verici. 2006 yılında başlatılan Osborne Kayalığı temizlik çalışmaları bugüne kadar ilerleme kaydetti ancak batırılan lastiklerin yalnızca çeyreğinden biraz fazlası denizden çıkarılabilmiş durumda. Bilim insanları, temizlik oranının ancak 2033 yılına gelindiğinde %50 seviyesine ulaşabileceğini öngörüyorlar. Bu durum, projenin uzun vadeli çevresel etkilerinin ve temizlik maliyetlerinin ne denli büyük olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.