Çin'de hızla ilerleyen altyapı ve kentsel dönüşüm projeleri, kamulaştırma bedellerini yetersiz bulan mülk sahiplerinin direnişiyle yeniden gündeme gelen 'çivi ev' fenomenini alevlendirdi. Son olarak Jiangxi eyaletinin Jinxi kentinde inşa edilen G206 otoyolunun ortasında kalan bir konut, bu sürecin en çarpıcı örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.
'Jinxi'nin Gözü' adı verilen ikonik yapı
Huang Ping adıyla bilinen bir mülk sahibi, evinin yıkılması karşılığında sunulan 1,6 milyon yuanlık (yaklaşık 220 bin ABD Doları) tazminatı reddetti. Anlaşma sağlanamamasına rağmen otoyol inşaatı devam etti ve yol, bu evin etrafından çift şeritli olarak dolandı. Havadan bakıldığında asfalt denizi ortasında bir gözü andıran yapı, yerel basında ve uluslararası kamuoyunda "Jinxi'nin Gözü" olarak anılmaya başlandı. Yol faaliyete geçtikten sonra yaşanan gürültü, sarsıntı ve yoğun trafik nedeniyle aile, kendileri için özel olarak yapılan erişim yoluna rağmen bir süre sonra bu mülkü tahliye etmek durumunda kaldı.
Geçmişten günümüze 'çivi ev' vakaları
Çin'de mülk sahipleri ile yerel yönetimler arasındaki bu tür uyuşmazlıklar ilk kez yaşanmıyor. Daha önce de benzer olaylar kamuoyunun dikkatini çekmişti. 2012 yılında Zhejiang eyaletinde Wenling'de ördek çiftçisi Luo Baogen, tren yolu bağlantı yolu üzerindeki evini terk etmedi. 2015 yılında ise Guangzhou'da kentsel dönüşüm alanı ilan edilen bir bloktaki bazı sakinler, evlerinin yıkılması talebini reddetti ve yerel yönetim, dairesel bir üst geçidi bu binanın etrafını saracak şekilde inşa etti.
Düşük tazminat ve yasal haklar
Uzmanlara göre, 'çivi evler' olarak bilinen bu yapıların ortaya çıkmasının temel nedeni, mülk sahiplerine teklif edilen tazminatların piyasa değerinin altında kalması. Pekin Üniversitesi'nden Prof. Shen Kui, devletin kamu yararına projeler yürütme hakkı olduğunu ancak vatandaşların da haklarını alana kadar mülklerinde kalma hakkına sahip olduğunu vurguluyor. Profesör Kui, özellikle kolektif arazilerdeki düşük tazminat standartlarının sorunun ana kaynağı olduğunu belirtiyor.
