Yerin derinliklerindeki gizemli akıntılar kıtayı sessizce törpülüyor: Jeofizikçiler şaşkın

Amerika kıtasının derinliklerinde, yerin yüzlerce kilometre altında, sessiz sedasız bir jeolojik değişim yaşanıyor. Purdue Üniversitesi'nden jeofizikçi Xiaotao Yang ve ekibinin Nature Communications'ta yayımlanan çığır açan araştırması, Dünya'nın mantosunda daha önce bilinmeyen, yavaş hareket eden sıcak kaya akıntılarının varlığını ortaya koydu. Bu 'lav nehirleri' olarak da adlandırılabilecek yapılar, kıtanın temelini milyarlarca yıllık süreçte aşındırma potansiyeli taşıyor.

Kıtanın Kalbine Yönelen Dev Akıntılar

Araştırmada belirlenen iki devasa sıcak kaya koridoru, her biri yaklaşık 150 ila 200 kilometre genişliğinde ve Dünya'nın mantosunda 500 ila 600 kilometre derinliğe kadar uzanıyor. Bu akıntılar, farklı yönlerden ilerleyerek ABD'nin South Dakota ve Wyoming eyaletleri sınırındaki efsanevi Black Hills bölgesine doğru yöneliyor. Bilim insanları, bu keşfin, Kuzey Amerika'nın şimdiye dek düşünüldüğü kadar sabit ve değişmez bir jeolojik yapıya sahip olmadığına dair çarpıcı bir kanıt sunduğunu belirtiyor. Daha önce son derece sağlam kabul edilen kıtanın bu bölümünün, derin mantodaki bu yavaş ama sürekli hareketlerle yavaş yavaş aşındığı anlaşılıyor.

Sismik Gürültü Tomografisiyle Gizem Çözüldü

Bu olağanüstü keşif, sismik gürültü tomografisi adı verilen gelişmiş bir yöntemle gerçekleştirildi. Okyanus dalgaları ve atmosferik hareketlerin yarattığı doğal titreşimler titizlikle analiz edilerek, Dünya'nın iç yapısının üç boyutlu bir haritası çıkarıldı. Bu sayede, daha soğuk ve sert kaya yapılarından ayrılan sıcak, daha akışkan kaya bölgeleri net bir şekilde görüntülenebildi. Daha önce gözden kaçan bu devasa kaya koridorları, elde edilen detaylı görüntülerle gün yüzüne çıktı. Araştırmacılar, bu süreçlerin insanlar için doğrudan bir tehlike oluşturmadığını vurgularken, kıtaların oluşumu ve evrimi hakkındaki mevcut teorilerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyor.