Selanik Aristoteles Üniversitesi'nden jeolog Christopher Kotsakis'in yaptığı araştırma, Dünya’nın dış yapısının jeolojik ölçekte sürekli değişim içerisinde olduğunu gösterdi.
Kutup bölgelerinde yükselme hızı arttı
Kotsakis, 1997-2015 yılları arasında elde edilen GNSS verilerini inceleyerek, kutuplara yakın bölgelerde yüzeyin yükselme hızının yılda yaklaşık 0,5 milimetreden 1 milimetreye çıktığını tespit etti. Aynı dönemde ekvator çevresindeki Dünya kabuğunun da aşağı doğru hareket ettiği belirlendi. Bu iki durum birlikte değerlendirildiğinde, Dünya’nın kayalık dış kabuğundaki yassılaşmanın azaldığı sonucuna ulaşıldı.
Buzulların etkisi ve yerçekimi değişimleri
Bu değişimlerin altında yatan sebeplerden biri, buzul sonrası izostatik uyum olarak bilinen bir süreçtir. Son buzul çağında, dev buz kütlelerinin ağırlığı altında kalan bölgelerde Dünya kabuğu çökme yaşadı. Buzulların çekilmesinin üzerinden binlerce yıl geçmesine rağmen, bu bölgelerde kabuğun yükselmesi devam etmektedir. Grönland ve Antarktika'daki buz kaybı da kara ve su kütlelerinin dağılımında değişiklikler meydana getiriyor. Araştırma, Dünya'nın kayalık kabuğundaki değişimlerin, gezegenin yerçekimi alanındaki şekil değişimleriyle aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor. Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, yerçekimi alanının şekli daha yassı hale gelirken, kayalık dış kabukta bunun tersi bir değişim gözlemleniyor. Bu durum, eriyen buzullardan kaynaklanan suyun daha düşük enlemlere taşınmasıyla bağlantılıdır. Kotsakis, yüzey hareketleri ve yerçekimi alanındaki değişimlerin birlikte takip edilmesinin, Dünya'yı sürekli şekillendiren jeolojik süreçlerin anlaşılması açısından önemli olduğunu vurguladı. Çalışmanın sonuçları, Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde yayımlandı.
