Ekonomik öngörüsüzlük, dizginlenemeyen enflasyonist baskılar, döviz kurlarındaki öngörülemez dalgalanmalar ve artan inşaat maliyetleri, pek çok kritik kamu yatırımını adeta çıkmaza sürüklemiş durumda. Planlanan takvimlerin dışına çıkan ve yapımı yarım kalan bu devasa projeler için yıllar sonra yeniden ihaleye çıkılması, devletin hazinesinden milyarlarca liralık ek bir yükün çıkmasına neden oluyor. Bu durum, kaynakların verimli kullanılması prensibini derinden sorgulatıyor.
YOL PROJELERİNDEKİ GİRDİ MALİYETİ KABUSU
Son olarak Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Gümüşhane-Kelkit-Şiran yolu projesi, bu vahim tablonun en çarpıcı örneklerinden birini teşkil ediyor. 2017 yılında yaklaşık 700 milyon lira gibi bir meblağ ile start verilen proje için, yıllar sonra yapılan tamamlama ihalesinde aynı firmaya tam 9 milyar 326 milyon lira daha ödeme yapıldığı ortaya çıktı. İlk ihale bedeli ile bu ikmal ihalesi arasındaki devasa fark, aynı projenin maliyetinin yaklaşık 13.3 katına fırladığını gözler önüne seriyor. Başlangıçta 700 milyon 804 bin lira olarak hesaplanan projenin toplamda ödenen ve ödenecek tutarının 10 milyar lirayı aştığı biliniyor.
YENİDEN İHALE SÜRECİ VE ŞOK EDEN RAKAMLAR
Bu projenin ikinci ihalesinin, ilk ihaleyi zamanında tamamlayamayan Çelikler Holding'e bağlı YSE Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye verilmesi de dikkat çekici bir detay. İlk ihale 19 Eylül 2017'de yapılmıştı ve yolun Haziran 2023'te tamamlanması hedefleniyordu. Ancak proje tamamlanamadı. Bunun üzerine Karayolları Genel Müdürlüğü yeni bir ihaleye çıktı. 1 Haziran 2026'da gerçekleştirilen bu ihaleyi yine YSE Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. kazandı ve sözleşme bedeli olarak 9 milyar 326 milyon 686 bin lira belirlendi. Yeni sözleşmeye göre projenin 300 gün içinde tamamlanması öngörülüyor. Çelikler Holding, özellikle AKP döneminde aldığı büyük kamu ihaleleriyle sıkça gündeme gelmiş bir isim. YSE Yapı'nın ise 2020 yılından bu yana yaklaşık 99 milyar liralık ihale aldığı belirtiliyor. İhale Kanunu'nun 21/B maddesi gibi özel durumlar için öngörülen usullerle gerçekleştirilen bu ihaleler, kaynakların nasıl kullanıldığına dair ciddi soruları da beraberinde getiriyor.
