Uzmanlar uyarıyor: İş dünyasında yaş terörü etkisini gösteriyor

İş dünyası, yıllarını mesleğine adamış tecrübeli isimleri maliyet ve yaş gibi bahanelerle dışarıda bırakıyor. Özellikle 40 yaş üstü bireyler, kariyerlerinin en verimli dönemlerinde sistemin dışında kalmış durumda.

EMEKLİLİK HAYALİ UZAKLAŞIYOR

Bu gruptaki bireyler, emekli olabilmek için ortalama 20-25 yıl gibi bir süre beklemek zorunda kalıyor. İş ilanlarındaki yaş bariyerleri, bu kişilerin kariyerlerine devam etmelerini engelliyor. Eski beyaz yakalılar ve uzmanlar, mecburen vasıfsız işlere yönelmek durumunda kalıyor. Kariyer platformlarındaki veriler, 40 yaş üstü adayların ‘algoritmik dışlanma’ sorununu gözler önüne seriyor. Kariyer Sitesi Yöneticisi Ozan Talatoğlu, başvuru trendlerini incelediklerinde acı bir gerçekle karşılaştıklarını belirtiyor. Üst düzey yönetici pozisyonları hariç tutulduğunda, iş ilanlarının neredeyse yüzde 80’inde 18-35 yaş arası kriteri olduğunu ifade ediyor. Yapay zekâ destekli insan kaynakları yazılımları ise, 40 yaş ve üzeri adayları, deneyimlerine veya eğitimlerine bakmadan eliyor. Bu durum, büyük bir beyin göçü ve nitelik israfını beraberinde getiriyor.

ŞİRKETLERDEKİ PSİKOLOJİK ENGELLER

Talatoğlu, işin psikolojik ve kurumsal boyutunun da bir başka çıkmaz sokağı işaret ettiğini vurguluyor. İşverenlerin kıdemli çalışanlara bakış açısındaki önyargılar, iş bulma sürecini daha da zorlaştırıyor. İnsan kaynakları uzmanı Merve Yorulmaz, mülakata alınan kırk yaşındaki adayların genellikle ‘bu kişi yüksek maaş bekler’ gibi düşüncelerle karşılandığını belirtiyor. Oysa bu adaylar, ev kredisini ödemek veya çocuklarını okutmak adına yeni mezun maaşına bile razı olabiliyor. Sonuç olarak, tecrübeli bireylerin sistem dışı kalmaları, gizli bir vasıfsızlaştırma dalgası yaratıyor. Birçok eski bankacı, mühendis veya satış yöneticisi, hızlı para kazanmak için moto-kuryelik veya araçlı taşımacılık yapmaya yöneliyor. Devletin bu duruma müdahale etmesi gerektiği ise uzmanlar tarafından vurgulanıyor. Önerilen çözümler arasında, 40 yaş üstü bireyler için SGK teşvikleri ve iş ilanlarında yaş ayrımcılığının yasaklanması yer alıyor.