• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 18 Kasım 2026 20:12

Türkiye'den Lübnan uyarısı: Müdahale iç savaşa yol açar

Türkiye'den Lübnan uyarısı: Müdahale iç savaşa yol açar
Türkiye, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda İsrail'in Lübnan işgaline son vermesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde müdahalenin iç savaşa yol açacağı uyarısı yapılıyor.

Türkiye, son aylarda Lübnan hükümetiyle ilişkilerini yoğunlaştırdı. Bu kapsamda, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn temmuzda Türkiye'yi ziyaret etti. Ayrıca Cumhurbaşkanı'nın oğlu Bilal Erdoğan da geçen hafta Lübnan'da üç gün boyunca yetkililer, ileri gelenler ve toplum liderleriyle bir araya geldi. Middle East Eye'a konuşan Ankaralı kaynaklar, Türkiye'nin özellikle Suriye'de yeni hükümetin işbaşına gelmesinin ardından Levant bölgesindeki bağlarını güçlendirmeyi hedeflediğini belirtti. Bu geçiş sürecinin, Türk yetkililere Suriye ile Lübnan arasındaki diyaloğu teşvik etme fırsatı sunduğunu ifade ettiler. Bu diplomatik temaslar çerçevesinde Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani de temmuz ayında Beyrut'a giderek iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığına işaret etti. Ankara, Suriye'deki istikrarın ancak Lübnan'ın da istikrarlı olmasıyla mümkün olacağına inanıyor. Bu doğrultuda atılması gereken önemli adımlardan birinin Hizbullah'ın silahsızlandırılması olduğunu değerlendiriyor. Middle East Eye'a bilgi veren bir Türk yetkili, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasının nihai olarak ancak İsrail'in Lübnan topraklarındaki işgaline son vermesiyle başarıya ulaşabileceğini söyledi. Yetkili, aksi takdirde Hizbullah'ı dağılmaya zorlamanın Lübnan'da bir iç savaşı tetikleyeceği uyarısında bulundu. Lider kadrosuna ve üyelerine yönelik saldırılara rağmen toparlanmayı başaran ve İsrail ile çatışmayı sürdüren Hizbullah'ın geleceği, Lübnan için merkezi bir önem taşımaya devam ediyor. İsrail'i taahhütlerine uymak yerine sahada fiili durumlar yaratmakla suçlayan Türk yetkili, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesine rağmen İsrail'in Lübnan topraklarında yeni askeri karakollar kurmama sözünü yerine getirmediğini belirtti. Yetkili, durumu "Yani İsrail işgali büyümeye devam ederken Hizbullah'tan silah bırakmasını istiyorsunuz. Bu durdurulması gereken imkansız bir denklem" sözleriyle özetledi. ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşa yanıt olarak Hizbullah'ın roket saldırılarını yenilemesinin ardından İsrail, mart ayında Lübnan'ı işgal etmişti. Sonrasında ABD arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde, Lübnan makamlarının Hizbullah'ı silahsızlandırıp ülkenin güneyine konuşlandırması karşılığında İsrail'in kademeli olarak çekilmesini öngören bir çerçeve üzerinde anlaşılmıştı. Ancak bu düzenlemenin ilerlemesi son aylarda durma noktasına geldi. Türk yetkili, ABD'li muhataplarına Lübnan planlarının ancak İsrail'in eylemlerini durdurmaları halinde başarılı olabileceğini, aksi takdirde Hizbullah'ın silah bırakmayacağını ilettiklerini aktardı. Bu arada ABD Başkanı Donald Trump, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara'nın Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını sağlamak amacıyla Lübnan'a müdahale edebileceği fikrini ortaya attı. Şam bu seçeneği kamuoyu önünde reddederken, Ankara da bu adımın başarısız olacağına ve Lübnan'da yeni bir iç savaşı tetikleyebileceğine inanıyor. Türk yetkili, "İsrail Güney Lübnan'daki işgalini sürdürdüğü sürece, İsrail boyutunu ele almadan Suriye'den sözde Hizbullah meselesini veya Lübnan meselesini çözmesini istemek imkansızdır" dedi. İsrail ve Suriye, bu yılın başlarında 1974 tarihli kuvvetlerin ayrıştırılması anlaşmasına dayalı bir güvenlik anlaşması üzerinde müzakere yürütmüştü. Ankara'nın, güney Suriye konusunda bir uzlaşıya varılması amacıyla İsrailli ve Suriyeli yetkilileri müzakere masasına getirmek için bir yıl boyunca çaba harcadığını belirten Türk yetkili, Türkiye'nin mevcut anlaşmanın güncellenmesini önerdiğini aktardı. Yetkili, "Beklendiği gibi İsrailliler reddetti. Hiçbir şey imzalamak istemiyorlar ve zaten durmak da istemiyorlar" diye konuştu. Türk yetkililer, İsrail'in bu isteksizliğinin, Lübnan ve Suriye'nin reddedeceğini bildiği önerileri neden masaya getirdiğini açıkladığı görüşünde. Buna karşılık üst düzey bir İsrailli yetkili, eylül ayında medyaya yaptığı açıklamada ilerleme kaydedilememesinden Suriye'yi sorumlu tutarak, uluslararası yaptırımların kaldırılmasının ardından Şam'ın anlaşma iştahını kaybettiğini öne sürdü. İsrailli yetkili, Esad hükümetinin Aralık 2024'te düşmesinin ardından oluşturulan tampon bölgeyi bir güvenlik varlığı olarak nitelendirerek, İsrail'in bu bölgeden çekilmesini gerektirecek bir anlaşmayı kabul etmeye istekli olmadığını belirtti. Ankara ise yeni bir İsrail hükümetinin daha pragmatik bir yaklaşım sergileyebileceğine ve bunun Lübnan'da hızlı bir ilerlemeye olanak tanıyabileceğine inanıyor. Türk yetkili, "Ancak yine de Suriye'ye ve Lübnan'a yönelik yayılmacılık ile elbette Gazze ve Batı Şeria'da yaptıkları devam ettiği sürece bu tabutlar gelmeye devam edecek ve bölge için daha fazla sorun yaratacaktır" ifadelerini kullandı.