Ticaret Bakanlığı, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdinde Çin ile yaşanan otomotiv vergisi anlaşmazlığında kritik bir açıklama yaparak, Pekin'in açtığı davada Türkiye aleyhine çıkan karara karşı hukuki sürecin başlatılacağını duyurdu. Bu gelişme, küresel ticaret dengelerini sarsabilecek yeni bir perdeyi aralıyor.
ÇİN'İN UCUZ ARAÇ POLİTİKASINA TEPKİ
Türkiye, son yıllarda hızla artan ve yerli pazarı tehdit eden Çin menşeli araçlara karşı bir dizi önlem almıştı. İlk olarak Çinli elektrikli araçlara %40 ek gümrük vergisi uygulayan Ankara, bu adımı tüm yakıt türlerini kapsayacak şekilde genişletti. Buna ek olarak, tüketicileri koruma gerekçesiyle ithalatçı firmalara Türkiye'nin yedi bölgesinde en az 20 yetkili servis açma ve batarya taahhüdü gibi katı şartlar getirildi. Çin yönetimi ise bu adımları ayrımcı bularak konuyu DTÖ'ye taşıdı.
DTÖ RAPORU VE TÜRKİYE'NİN HAKLI TARAFLARI
DTÖ Anlaşmazlık Çözüm Paneli'nin raporu, Türkiye için tek taraflı bir mağlubiyet anlamına gelmiyor. Panel, elektrikli araçlara uygulanan ek verginin ve servis açma zorunluluğunun uygulanış biçimini küresel kurallara aykırı bulsa da, Türkiye'nin haklı olduğu noktaları da tescilledi. Çin'in içten yanmalı motorlu araçlara yönelik iddiaları kanıt yetersizliğinden reddedilirken, kurul Türkiye'nin sağlık, çevre ve tüketiciyi koruma vizyonunu makul buldu. Ticaret Bakanlığı, DTÖ panelinin teknolojik gelişmeleri ve elektrikli araç dönüşümünü yeterince analiz edemediğini savunarak, atılan adımların yerli üretimi destekleme, tüketici güvenliğini ve kamu sağlığını koruma amacını taşıdığını vurguladı.
TEMYİZ SÜRECİ VE ZAMAN AVANTAJI
Çin'in kararı memnuniyetle karşılayıp Türkiye'yi kurallara uymaya çağırmasına rağmen, Ankara süreci tamamlanmış saymıyor. Ticaret Bakanlığı, panel raporunun nihai bir hüküm taşımadığını belirterek hukuki gözden geçirme, yani temyiz sürecini başlatacağını açıkladı. Burada kritik bir nokta ise DTÖ Temyiz Organı'nın ABD'nin veto politikaları nedeniyle fiilen çalışamaz durumda olması. Bu durum, hukuki sürecin uzun yıllara yayılmasına ve Türkiye'nin mevcut vergi ve ithalat politikalarını uygulamaya devam etmesine olanak tanıyor. Uluslararası hukuk kurallarına göre, nihai karar tamamlanmadan Çin'in doğrudan misilleme hakkı bulunmuyor. Dolayısıyla Ankara, bu zaman avantajını ve savunma haklarını sonuna kadar kullanacak gibi görünüyor.
