ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da yaptığı açıklamalarla İran'a yönelik sert mesajlar verdi. ABD'nin büyük bir saldırıyı ertelemesinin ardından gündeme gelen müzakere çağrılarını topyekûn reddeden İran'a seslenen Trump, bu müzakerelerin, ülkenin büyük bir saldırıdan önceki son fırsatı olduğunu belirtti.
Müzakereler ve İran'ın Tavrı
Trump, bölge ülkeleri ve İran'ın ricası üzerine saldırıları iptal ettiğini ve müzakerelerin sonucunun yakında netleşeceğini ifade etti. Ancak İran tarafı, ABD ile doğrudan bir müzakere yürütülmediğini, yalnızca Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin güvenliği için Umman ile temaslarda ilerleme kaydedildiğini bildirdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yapılan görüşmelerin boğazın tamamen açılmasına değil, gemilerin güvenliğini sağlayacak "geçici" bir rotaya odaklandığını vurgulayarak, Washington ile masada olmadıklarını belirtti.
Sosyal Medyadan Sert Tepkiler ve Bölgedeki Gerilim
Bu açıklamalara sosyal medya üzerinden yanıt veren Trump, İran yönetimini ikiyüzlülükle suçladı ve taraflar arasında çözüme yönelik temasların devam ettiğini savundu. Trump, "İran yönetimi inanılmaz derecede ikiyüzlü! Bir görüşme talep ediyorlar – kimileri “yalvarıyorlar” derdi –, görüşmeler başlıyor, yakın gelecekte de yeni görüşmeler planlanıyor; ama onlar açıkça ve gururla, hiçbir görüşme yapmadıklarını, hiçbir şeyin konuşulmadığını ve sadece “Umman” ile ilgilendiklerini söylüyorlar" ifadelerini kullandı. Öte yandan, Hürmüz Boğazı'ndaki orta kanalın yeniden açılmasına yönelik Umman ve Tahran arasındaki görüşmeler sürerken, bölgenin mayınlanmış olması nedeniyle düzenli geçişler öncesinde temizlenmesi gerektiği belirtildi. Bölgedeki askeri hareketlilik ve kriz, nakliye yollarını etkilemeye devam ediyor. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) merkezi, Umman'ın Al Khasab kentinin 20 deniz mili kuzeydoğusunda bir kargo gemisinin tanımlanamayan bir cisimle vurulduğunu bildirdi. İran Dini Lideri'nin danışmanı Mohsen Rezaee ise ABD'nin Haziran ayındaki anlaşma şartlarına dönmesi gerektiğini söyleyerek, liman ablukasının kaldırılmaması durumunda ABD savaş gemileri ve üslerinin ciddi tehlike altında olacağı uyarısında bulundu. Çatışmaların altıncı ayına girmesiyle birlikte Basra Körfezi ülkelerinde olası bir tırmanmanın bölge altyapısına ve ekonomisine zarar verebileceği endişesi artıyor. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde gerilimin azaltılması ve diyaloğa öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı. Bölgedeki ABD büyükelçilikleri vatandaşlarını olası uçuş iptalleri ve hava sahası kapatılmalarına karşı uyarırken, Trump ise Hürmüz Boğazı açılmadığı takdirde bombardımanları sivil altyapı ve elektrik santrallerini kapsayacak şekilde artıracağını yineledi. Yaşanan gelişmeler küresel piyasalara da yansıdı. Trump’ın açıklamalarının ardından Brent petrolün varil fiyatı 84,10 dolara yükselirken, ABD 10 yıllık tahvil getirisi önceki seansta yüzde 4,68 seviyesine geriledi. Trump ayrıca ExxonMobil ve Chevron gibi dev enerji şirketlerini yüksek kâr elde etmekle eleştirerek, benzin fiyatlarını düşürmeleri ve kârlarının bir kısmını kamuya aktarmaları çağrısında bulundu.
