ABD Başkanı Donald Trump'ın, Tahran'dan ya da Yemen'deki İran destekli Husilerden yeni bir provokasyon gelmemesi durumunda İran'a saldırmaktan vazgeçebileceğini son günlerde danışmanlarına söylediği bildirildi. Şubat ayında İsrail'le birlikte başlattığı ve kamuoyunda destek görmeyen çatışmayı nasıl sonlandıracağına henüz karar vermeyen Trump, saldırıları şimdilik durdurdu. İsmi açıklanmayan kaynaklar, ulusal güvenlik danışmanlarıyla yaptığı toplantıların ve çeşitli istihbarat görüşmelerinin ardından saldırıları ertelemeyi değerlendirdiğini aktardı.
Erdoğan ve bin Selman saldırılara karşı çıktı
Üst düzey bir ABD'li yetkiliyle konuya yakın bir kaynağa göre Trump, son iki haftada yaptığı telefon görüşmelerinde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın görüşlerini aldı. İki lider de İran'a yönelik saldırıların yeniden başlamaması çağrısında bulundu; Trump ise bu konuda herhangi bir taahhütte bulunmadı. Trump, 31 Ekim'de bin Selman'a seçimlerden sonra saldırmayı düşündüğünü söyledi. Veliaht Prens, ekonomik yaptırımların sonuç verdiğini belirterek saldırının ertelenmesini istedi. Türkiye Cumhurbaşkanlığı verilerine göre Trump, 28 Ekim'den itibaren Erdoğan'la üç kez görüştü. 7 Kasım'daki görüşmenin ardından yapılan resmi açıklamada, ABD ile İran arasındaki gerilimin sona ermesi gerektiği belirtildi. Trump'ın bölgedeki müttefiklerinin kapsamlı bir savaşa dönülmesini istememesine anlayış gösterdiği de kaydedildi.
Abluka ve yaptırımlar değerlendirildi
İstihbarat toplantılarında ABD'li yetkililer, ülkenin istihbarat kurumlarının abluka ile ekonomik yaptırımların İran ekonomisine zarar verdiği ve Tahran üzerindeki baskıyı koruyacağı kanaatinde olduğunu bildirdi. ABD ordusunun, İran'ın deniz trafiğine aylardır uygulanan ablukanın yanı sıra silahların ve yaptırım kapsamındaki diğer ürünlerin kara yoluyla ya da Hazar Denizi üzerinden ülkeye taşınmasını da önlemeye çalıştığı aktarıldı. Savaş küresel akaryakıt fiyatlarını yükseltirken, geçen haftaki ara seçimlerde Kongre'nin kontrolünü Demokratlara veren ABD'li seçmenler arasında tepkiye yol açtı. 3 Kasım seçimlerinden kısa süre önce yapılan Reuters/Ipsos anketinde Amerikalıların yüzde 55'i savaşın maliyetine değmediğini söyledi. Başkan Yardımcısı JD Vance de Cumhuriyetçilerin Kongre'yi kaybetmesinin nedenlerinden biri olarak savaşı gösterdi. Trump'ın özel görüşmelerdeki değerlendirmelerinin, büyük çaplı bir savaşın yeniden başlaması olasılığını reddeden açıklamalarıyla örtüştüğü belirtildi. Beyaz Saray'dan bir yetkili, “Başkomutan olarak Başkan Trump, tüm kartları elinde tutan ve Amerika'nın çıkarlarının her zaman korunmasını sağlayacak olan mimar ve liderdir. ABD, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü elinde bulundurması ve İran ekonomisinin çökmesiyle çok güçlü bir konumda. Ne yapacağını ve nasıl yapacağını yalnızca Başkan Trump biliyor” dedi.
