İsrail muhalefetindeki liderler, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Gadi Eisenkot’un öncülük edeceği yeni hükümeti önlemek için İran’ı askeri çatışmaları yeniden başlatmaya kışkırtabileceğinden endişe ediyor. Al-Monitor’un haberine göre Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, pazar günü hükümeti kurma görevini Eisenkot’a verdi; olası koalisyon ortaklarıyla görüşmeler ise zorlu geçiyor. Netanyahu, 42 günlük geçiş süresince geçici başbakan olarak görevini sürdürüyor. Bu dönemde hükümetin harekete geçtiği ve Netanyahu’nun “savaşı sürdürme” yetkisine sahip olduğu belirtiliyor. Konuya yakın üç kaynağa dayandırılan cuma günkü Axios haberinde, Mossad Direktörü Roman Gofman’ın Washington’da bulunduğu ve Netanyahu’nun İran’a yönelik operasyonları yeniden başlatması için ABD Başkanı Donald Trump’a baskı girişimi kapsamında CIA Direktörü John Ratcliffe ile görüştüğü aktarıldı. Gofman’ın Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi, ayrıca Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff’la buluşmak için Miami’ye gitmesi bekleniyor.
Koalisyon ve savaş endişesi
Knesset’te 67 milletvekilinin desteğini alan Eisenkot, hükümet kurmak için gereken 61 sandalye eşiğini aşarken Netanyahu 46 destek aldı. Netanyahu, İran’dan kaynaklanan devam eden tehdit hakkında bilgi vermek üzere perşembe günü Eisenkot’la bir araya geldi. Görüşme, Eisenkot ve müttefiklerinin Netanyahu’nun geçiş dönemini İran’la çatışmayı yeniden başlatmak için kullanabileceği yönündeki uyarılarının ardından yapıldı. Eisenkot ile Yisrael Beiteinu lideri Avigdor Lieberman, 28 Ekim’den bu yana kamuoyuna uyarılarda bulundu ve Başsavcı Gali Baharav-Miara’ya mektuplar gönderdi. Mektupta, geçici başbakanlık statüsünün Netanyahu’ya ağır sonuçları olabilecek askeri adımlar atma yetkisi vermediği belirtildi. Eisenkot cephesinden bir kaynak, Al-Monitor’a, yeni seçilen Knesset’te koalisyon kuracak desteği bulunmayan Netanyahu’nun İran’la çatışmayı rakiplerini ulusal birlik hükümetine katılmaya zorlamak için kullanabileceğinden endişe ettiklerini söyledi. Kaynağa göre ulusal acil durum ilanı, Netanyahu’ya siyasi rakiplerinin desteğiyle iktidarda kalma gerekçesi sunabilir. Netanyahu, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısının ardından muhalefet liderleriyle acil durum kabinesi kurarak iktidarda kalmıştı. İsrailli siyasi kaynaklar, Eisenkot ve Lieberman’ın 27 Ekim seçimlerinden sonra Netanyahu’yla birlik hükümetine katılmayacaklarını açıklamalarına rağmen, çatışmaların yeniden başlaması ve İran’ın misilleme yapacağı korkusunun onları böyle bir hükümete girmeye zorlayabileceğini öne sürdü.
Trump’ın açıklamaları ve askeri hazırlık
Trump’ın İran savaşıyla ilgili son iki gündeki tutum değişiklikleri İsrail’deki siyasi ve güvenlik gerilimini artırdı. Trump çarşamba günü savaşın “yakında” sona ereceğini söyledi ve Başkan Yardımcısı JD Vance’e Tahran’la müzakereleri bırakıp iç meselelere odaklanması talimatını verdi. Ertesi gün Truth Social’da, “İran ile bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı” diye yazdı. Açıklamalara ilişkin Fox News’e perşembe günü konuşan Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan Trump tüm kozları elinde tutuyor, ABD için en iyisini yapacak ve İran’ın asla nükleer silaha sahip olmamasını sağlayacak” dedi. Güvenlik kaynakları, ABD Merkez Komutanlığının son 24 saat içinde İsrail’e çatışmaların yeniden başlaması ihtimaline karşı hazırlıklı olması yönünde işaret verdiğini Al-Monitor’a bildirdi. ABD 5. Filo Komutanı Koramiral Curt A. Renshaw, cuma günü İsrail’e yaptığı resmi askeri ziyareti tamamladı. İsrail ordusu, Renshaw’ın İsrailli mevkidaşlarıyla “bölgesel istikrarı korumak amacıyla ortaklığın güçlendirilmesini” görüştüğünü açıkladı. İsrailli bir istihbarat kaynağı, isminin açıklanmaması koşuluyla Al-Monitor’a, “Trump’ın ne istediğini kesin olarak bilseydik işimiz kolaylaşırdı. Sorun şu ki tutumu sürekli değişiyor ve bu durum gelişmelere gerektiği gibi hazırlanmamıza izin vermiyor” dedi. Kaynak, sözlerini şöyle sürdürdü: “Netanyahu’nun bu aşamada Trump’ı İran’da yeni bir maceraya sürüklemeyi başarabileceğine inanmıyoruz. Trump, savaşın kendisine ara seçimleri kaybettirdiğini zaten kabul etti. Ancak öte yandan, önünde başka seçim olmadığı ve kaybedecek bir şeyi kalmadığı için kısıtlamalardan kurtulmuş durumda; bu yüzden ne olacağını asla bilemezsiniz.”
