Ulaşım ağlarının atıl kalan alanlarını adeta birer enerji santraline dönüştürme fikri, İsviçre'de somutlaşmaya başladı. Büyük Cenevre-Bern bölgesi (GGBa) yatırım teşvik ajansının raporlarına göre, tren raylarının arasına yerleştirilen ve kolayca sökülüp takılabilen güneş panelleri, tam bir yıllık test sürecini başarıyla tamamladı. Bu yenilikçi teknoloji, dünyada bir ilk olma özelliğini taşıyor.
TÜM ENDİŞELERE RAĞMEN BAŞARI
Projenin arkasındaki öncü şirket Sun-Ways, panellerin raylar arasındaki traverslere özel bir sistemle monte edildiğini ve hatlarda bakım çalışması gerektiğinde saniyeler içinde sökülüp takılabildiğini vurguluyor. Neuchâtel kantonuna bağlı Buttes bölgesindeki 100 metrelik pilot tesiste bir yıl boyunca 11.000'den fazla tren bu panellerin üzerinden geçti. Başlangıçtaki mekanik sarsıntı ve yansıma gibi endişeler yersiz çıktı; sistem, hiçbir hasar görmeden güvenilir ve istikrarlı bir şekilde çalışmaya devam etti. Makinistlerin görüşünü engelleyebileceği düşünülen yansımaların da yaşanmadığı belirtildi.
TÜRKİYE İÇİN BÜYÜK POTANSİYEL
Pilot proje, bugüne dek 16.000 kilovatsaat (kWh) üzerinde temiz enerji üreterek 3-4 İsviçre hanesinin yıllık elektrik ihtiyacını karşıladı. Ancak asıl heyecan verici olan, bu teknolojinin ulusal ve küresel ölçekteki devasa potansiyeli. Sun-Ways uzmanlarına göre, İsviçre'nin 5.320 kilometrelik demiryolu ağı, tüneller ve gölgelik alanlar hariç tutulduğunda yılda 1 milyar kWh'a kadar güneş enerjisi üretebilir; bu da ülkenin toplam elektrik tüketiminin %2'sine denk geliyor. Türkiye gibi yüksek güneşlenme sürelerine sahip ülkeler için bu teknoloji, muazzam bir fırsat sunuyor. 13 bin kilometreyi aşan demiryolu ağı ve çok daha yüksek güneş enerjisi potansiyeli ile Türkiye'nin yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşmasında eşsiz bir alternatif olabilir. Bu teknolojinin Türkiye'ye uyarlanması, "çılgın" bir enerji verimliliği anlamına gelecektir. Uluslararası alanda da ilgi gören proje için Fransa ve İtalya ile iş birliği anlaşmaları imzalanırken, Güney Kore ve Endonezya'dan da temaslar sürüyor. Ancak, 500 metreden uzun kurulumlar için geliştirme çalışmaları devam ederken, üretilen elektriğin kayıpsız iletimi ve mevcut demiryolu yönetmelikleriyle uyum gibi bazı teknik ve yasal pürüzlerin çözülmesi gerekiyor. Şirket kurucusu Joseph Scuderi, onay süreçlerinin hızlandırılması için "düzenleyici deneme alanları" oluşturulması çağrısında bulunuyor.
