Bilim dünyası, insanlığa fayda sağlamak amacıyla yola çıkan ancak farkında olmadan büyük felaketlere yol açan buluşlara sahne olmuştur. Bu isimlerin başında ise Amerikalı kimyager ve mühendis Thomas Midgley öne çıkıyor. Tarihte atmosfere ve insan sağlığına en fazla zararı veren kişi olarak kabul edilen Midgley, imza attığı iki önemli icatla dünyayı ciddi tehlikelerle karşı karşıya bıraktı.
Motorlar için ölümcül bir zehir
Midgley'in ilk büyük felaketi, araç motorlarındaki vuruntuyu engellemek için geliştirdiği kurşun tetra-etili (kurşunlu benzin) oldu. O dönemde hem ucuz hem de karlı bir madde olan kurşun, herhangi bir yan etkisi olmadığı iddiasıyla otomotiv endüstrisinde hızla yayıldı. Üretilen araçların büyük çoğunluğunda kullanılan bu madde, insanları önceki yüzyıllara kıyasla çok daha yüksek oranda kurşuna maruz bıraktı. Kurşunun beyin ve merkezi sinir sisteminde kalıcı hasarlara, kansere ve böbrek yetmezliğine yol açtığı sonradan anlaşıldı. Hatta Midgley, kurşunlu benzinin zararlarını gizlemek için araştırmaları finanse ederek gerçeklerin uzun yıllar saklanmasına neden oldu.
Ozon tabakasını incelten ikinci buluş
Kurşunlu benzinin olumsuz etkileri tartışılırken Midgley, ikinci büyük hamlesini yaptı ve kloroflorokarbon (CFC) gazını icat etti. Buzdolapları, klimalar ve deodorantlarda yaygın olarak kullanılan bu gazın, atmosferdeki ozon tabakasını yok etme potansiyeli çok yüksekti. Sadece küçük miktarlarda CFC gazı bile atmosferdeki büyük miktarda ozonu tahrip edebiliyordu. Günümüzde küresel ısınma ve ozon tabakasındaki incelmenin önemli nedenlerinden biri olarak kabul edilen CFC gazlarının tehlikesi ancak yıllar sonra anlaşılabildi ve 1970'lerde yasaklanabildi.
Kendi icadının kurbanı oldu
Kendi ürettiği kurşunun zehirli etkilerine maruz kalarak felç geçiren ve yatalak hale gelen Midgley'in sonu da ironik bir şekilde kendi icadıyla oldu. Yatağında hareket edebilmek için karmaşık bir düzenek tasarlayan mucit, 55 yaşında bu düzeneğin iplerine dolanarak boğularak hayatını kaybetti. Dünyaya en çok zarar veren insanlardan biri olarak tarihe geçen Midgley, arkasında ozon tabakasında büyük bir delik ve milyonlarca insan üzerinde olumsuz etkiler bıraktı.
