Kuzey İrlanda açıklarındaki Rathlin Adası, yaban gelinciklerinden tamamen arındırılan dünyadaki ilk bölge olarak kayıtlara geçti. Bu başarı, tavşan popülasyonunu kontrol altında tutmak amacıyla 1980'lerde adaya bırakılan gelinciklerin yol açtığı felaketin ardından elde edildi. Zamanla kontrolsüz bir şekilde çoğalan gelincikler, adadaki yaklaşık 250 binden fazla deniz kuşunu hedef almaya başlamıştı.
Deniz kuşları için büyük tehdit
1980'lerin ortasında adaya getirilen gelincikler, başlangıçta tavşanları avlamak yerine, adada yuvalayan martı, fırtına kuşu ve karabatak gibi deniz kuşlarının yumurta, civciv ve yetişkinlerini avlamaya başladı. Bu yırtıcı baskısı nedeniyle bölgedeki deniz kuşu kolonileri ciddi bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Sarp kayalıklar ve zorlu arazi koşulları, gelinciklerin kontrol altına alınmasını yıllarca imkansız hale getirdi. Zamanla vahşi bir popülasyon oluşturan bu istilacı tür, adanın ekolojik dengesini ağır bir şekilde bozdu.
Beş yıllık operasyonla temizlik
2021 yılında başlatılan bir doğa koruma projesi kapsamında uzmanlar, tuzaklar, termal kameralar, dronlar ve özel eğitimli dedektör köpekler kullanarak kapsamlı bir temizlik operasyonu yürüttü. Yürütülen titiz takip çalışmaları sonucunda adada tek bir canlı gelincik dahi kalmadığı kesin olarak belirlendi. Gelinciklerden tamamen arındırıldığı açıklanan adada, doğa yeniden canlanmaya başladı. Yırtıcı baskısının sona ermesiyle birlikte, fırtına kuşları 20 yıl aradan sonra yeniden adada yuva yapıp üremeye başladı. Gelinciklerin adaya tekrar girişini engellemek için kıyı hattı ve giriş noktalarında biyolojik güvenlik önlemleri artırıldı. Koruma ekipleri, adanın ekosistemini korumak adına izleme faaliyetlerini sürdürüyor. Ancak adadaki istilacı tür tehdidi tamamen bitmiş değil; çevreciler, kuş yumurtaları ve yavruları için risk oluşturan kahverengi sıçanları temizlemek üzere çalışmalarına devam ediyor.
