Norveç'in güneybatısında, Utstein Manastırı civarında bir tarlada bulunan ve ilk bakışta sıradan bir giysi düğmesi sanılan küçük metal nesne, yapılan detaylı incelemeler sonucunda Orta Çağ'ın en nadir hazinelerinden biri olarak ortaya çıktı.
Sıradan Bir Düğme Değil, Bin Yıllık Bir Sikke!
Rygene Detektör Kulübü üyeleri tarafından toprağın yaklaşık 10-15 santimetre altından çıkarılan nesne, bir yüzünün bakırla kaplı olması ve kenarlarının kıvrımlı yapısı nedeniyle ilk başta Orta Çağ sonrası bir düğme gibi göründü. Ancak aylar sonra üzerindeki haç motifini fark eden amatör araştırmacılar, durumu Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi'nin uzmanlarına bildirdi. Bu ihbar, tarihin tozlu sayfalarında unutulmaya yüz tutmuş bir hazinenin gün yüzüne çıkmasını sağladı.
Gizemli Yüzeyin Altındaki Sırlar Çözülüyor
Arkeologlar, nesnenin tarihi dokusunu ve geçirdiği dönüşümü korumak amacıyla üzerindeki bakır kaplamayı çıkarmadı. Bunun yerine X-ray görüntüleme teknolojisiyle yapılan incelemeler, bakır tabakanın altında gizlenmiş bir yüzeyde grifona benzeyen mitolojik bir yaratık figürünü ortaya çıkardı. Sikkenin açıkta kalan diğer yüzünde ise 11. yüzyıl sonu ile 12. yüzyıl başına ait Norveç paralarına özgü bir haç ve net okunamayan, ancak parçalanmış bir yazı yer alıyor. Bu detaylar, eserin eşsizliğini daha da vurguluyor.
'Yalınayak Magnus' Döneminin Nadide Mirası
Yapılan titiz incelemeler, gümüş sikkenin 1093-1103 yılları arasında Norveç'i yöneten Kral Magnus (Yalınayak Magnus) dönemine ait olduğunu kesinleştirdi. Sikkenin, Kral Magnus'un para reformuyla gümüş oranını yüksek tutarak ağırlığı azaltıp para kalitesini artırdığı bilinen standartlarına uyduğu belirtildi. Stavanger Üniversitesi Arkeoloji Müzesi'nin raporuna göre, bu tür sikkeler Norveç Orta Çağ tarihi içinde en nadir bulunanlar arasında yer alıyor. Keşfe kadar bu seriye ait sadece 4 adet özdeş sikke Danimarka ve Faroe Adaları'nda bulunmuştu. Uzmanlar, Utstein Manastırı yakınlarında bulunan bu sikkenin, Danimarka'daki örneklerle aynı kalıptan basılmış olabileceği ihtimalini değerlendiriyor. Kral Magnus dönemine ait dünya genelinde toplamda yalnızca 100 civarında sikke belgelenmiş olup, bunların çok azı Norveç topraklarında gün yüzüne çıktı.
