Bilim dünyası, tarihin akışını değiştirebilecek bir keşfe imza attı. Araştırmacılar, alışılagelmiş kemik veya fosil aramayı bir kenara bırakarak, ilk kez bir mağara duvarından doğrudan antik insan DNA'sı izole etmeyi başardı. Bu olağanüstü bulgunun ardındaki sırrı ise Portekiz'deki küçük, kırmızı bir boya lekesi araladı.
DNA İZLERİ KAYA SANATININ KENDİSİNDE SAKLIYDI
Önceki araştırmalarda tarih öncesi insanlara dair ipuçları genellikle antik kalıntılardan veya mağara tabanındaki tortulardan elde ediliyordu. Ancak İspanya ve Portekizli bilim insanlarından oluşan bir ekip, ezber bozan bir yöntemle, mağara duvarlarına dokunmuş, resim yapmış veya sadece yaslanmış insanların genetik izlerini aramaya girişti. İber Yarımadası'ndaki 11 farklı mağaradan, hem boyalı panolardan hem de boyasız yüzeylerden toplam 54 örnek toplandı. Bu örneklerin çoğu sonuç vermese de, Portekiz'deki Escoural Mağarası'nda bulunan 'Panel 11' adlı kırmızı bir nokta, araştırmacılara inanılmaz bir kapı araladı. Kırmızı pigmentin üzerini kaplayan doğal kalsit tabakası, adeta bir zaman kapsülü görevi görerek genetik materyali dış etkenlerden korumuştu. Laboratuvar analizleri, bu duvarda en az 4.000 ila 5.000 yıl önce yaşamış bir Homo sapiens'e ait net DNA izlerini ortaya çıkardı. Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü'nden baş yazar Alba Bossoms Mesa, yaşadığı şaşkınlığı, "Çok şüpheciydim. 'Bu gerçek olamayacak kadar güzel' diye düşündüm. Sonuç inanılmazdı, gözlerime inanamadım," sözleriyle ifade etti. Ancak araştırmacılar, elde edilen DNA'nın doğrudan sanatçıya ait olup olmadığından emin değil; bu iz, bir asistana veya daha sonra duvara dokunan birine de ait olabilir.
ARKEOLOJİDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLIYOR
Bu keşfin önemi, kaya yüzeylerinin DNA'yı bu denli iyi koruyabilme potansiyelinde yatıyor. Eğer bu yöntem yaygınlaşırsa, arkeoloji dünyasında yepyeni bir çağın kapıları aralanacak. Kaya sanatı uzmanı Genevieve von Petzinger, bu gelişmenin sınırları zorlayacağını belirterek, "Artık araştırmacıların 20.000, 30.000 ya da 40.000 yıl önce bir duvara yaslanıp dinlenen birinden DNA elde etmesi mümkün hale geldi. Bu gerçekten çılgınca bir gelişme!" diyerek heyecanını dile getirdi.
