• satrroıad dörüm
  • ceylan hafriyat
DÜNYA
Yayınlanma : 05 Eylül 2026 18:53

1000 yıllık el yazmalarında salgın virüsü bulundu

1000 yıllık el yazmalarında salgın virüsü bulundu
Bilim insanları, 1000 yıllık el yazmalarının yapıldığı hayvan derilerinde koyun çiçeği virüsünün izlerini buldu. Virüsün 3700 yıldır hayvanları tehdit ettiği ve evriminin anlaşılarak gelecekteki mücadelelere katkı sağlayabileceği belirtildi

University College Dublin'de görevli bilim insanlarının öncülük ettiği uluslararası bir ekip, yüzyıllardır saklanan parşömenlerin yapımında kullanılan hayvan derilerinden önemli bir keşfe imza attı. Genetikçiler, tarihçiler, virologlar ve koruma uzmanlarından oluşan ekip, Orta Çağ'da yaygın olarak kullanılan koyun, keçi ve sığır derisi parşömenlerden DNA örnekleri çıkardı.

Antik metinlerde virüs izleri

Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmada, Avrupa'nın önde gelen antik el yazmalarından biri olan 1000 yıllık York İncilleri ile İngiltere'nin en eski sözlüklerinden Corpus Sözlüğü incelendi. Bu metinlerin yazıldığı parşömenlerde, koyun çiçeği virüsüne ait izler tespit edildi. Araştırmacılar, aynı el yazmasının farklı sayfalarında dahi virüs DNA'sına rastlayarak, enfekte olmuş hayvanların kullanıldığı sonucuna vardı.

Virüsün evrimi ve ekonomik etkileri

Çalışmanın başyazarı Louis L’Hôte, antik DNA kayıtlarının geçmişteki bulaşıcı hastalıkları anlama biçimlerini değiştirdiğini ve parşömenlerin de patojen DNA'sını koruyabildiğini belirtti. Koyun çiçeği virüsünün, sürüleri hızla etkileyen, süt ve yün üretiminde düşüşe yol açan ciddi ekonomik kayıplara neden olan bir hastalık olduğunu açıklayan L’Hôte, virüsün insanları enfekte ettiğine dair bir kanıt bulunmadığını da ekledi. Araştırmacılar, virüsün 3 bin 700 yılı aşkın süredir hayvanları tehdit ettiğini belirlerken, genomunun kararlılığının, gelecekteki mücadelelere ışık tutabileceğini vurguladı.