Tanzanya'da kahraman sıçanlar: Mayınları temizliyor, tüberkülozu teşhis ediyor

Tanzanya'da eğitimli sıçanlar, olağanüstü yetenekleriyle dikkat çekiyor. Arama-kurtarma çalışmalarında enkaz altındaki insanları buluyor, kara mayınlarını tespit ediyor ve tüberküloz vakalarını ortaya çıkarıyorlar. APOPO adlı Tanzanya merkezli sivil toplum kuruluşu, Afrika dev keseli sıçanlarını bu hayati görevlerde kullanıyor.

ENKAZ, MAYIN TARLASI VE LABORATUVARDA HAYAT KURTARAN SİÇANLAR

Bu eğitimli sıçanlar, enkaz altındaki hayatta kalanları tespit etmekle kalmıyor, aynı zamanda tehlikeli kara mayınlarını da işaretleyerek önemli bir görevi üstleniyorlar. APOPO verilerine göre, 2014'ten bu yana Angola ve Kamboçya gibi ülkelerde 50 binden fazla mayın temizlendi. Laboratuvar ortamında ise tüberküloz teşhisinde büyük bir başarı sağlıyorlar. Eğitimli sıçanlar, hastalıklı örnekleri saniyeler içinde koklayarak tespit edebiliyor.

TÜBERKÜLOZ TEŞHİSİNDE BÜYÜK KATKI

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2023'te 1,25 milyon kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti ve vaka sayısı 8,2 milyona ulaştı. APOPO sıçanları ise 20 dakikada 100 örnek tarayarak önemli bir hız avantajı sağlıyor. Programın başlangıcından bu yana 30 binden fazla yanlış ‘negatif’ teşhis düzeltilerek hastalara yeniden tedavi imkanı sunuldu. Ancak, bir sıçanın eğitimi yaklaşık 6 bin euroya mal oluyor. Eğitilen hayvanlar ortalama 10 yıl görev yapıyor. APOPO'nun yöntemi DSÖ tarafından birincil tanı aracı olarak kabul edilmese de, yetkililer bu sıçanların binlerce hayat kurtardığını vurguluyor.