Suudi Arabistan, 1980'lerde başlattığı tarım politikalarıyla çöl ikliminde buğday üretimine yöneldi. Ancak bu strateji, ülkenin sınırlı yeraltı su kaynaklarını hızla tüketti ve geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açtı.
Tarım hamlesi ve sonuçları
1980 öncesinde buğday ithalatına bağımlı olan ülke, 1992'ye gelindiğinde yıllık 4,1 milyon ton üretime ulaşarak dünyanın en büyük altıncı buğday ihracatçısı konumuna yükseldi. Bu başarı, devletin yüksek teşvik ve alım garantisi politikalarıyla desteklendi. Çiftçilere sağlanan yüksek gelir ve düşük maliyetli girdiler, üretimi patlattı. Ancak buğday tarımının tamamının sulamaya dayanması, su kaynakları üzerinde büyük bir baskı oluşturdu. 1 ton buğday üretimi için 1.000 metreküpten fazla su harcanması, çöl iklimindeki yüksek buharlaşma ile birleşince, yeraltı su seviyelerinde ciddi düşüşlere neden oldu.
Yeraltı suları tükeniyor
FAO ve USGS verileri, Suudi Arabistan'ın yenilenemeyen yeraltı su kaynaklarının hızla tükendiğini ortaya koydu. Derin akiferlerden çekilen su miktarı, akiferlerin kendini besleme kapasitesinin çok üzerindeydi. Bazı tahminlere göre yeraltı su rezervlerinin 25 ila 50 yıl içinde tamamen tükenmesi bekleniyordu. Bu durum üzerine Suudi Arabistan hükümeti, 2007 yılında aldığı kararla buğday üretimini kademeli olarak sonlandırma sürecini başlattı ve 2015/16 sezonunda program tamamen sona erdi.
Yeni bağımlılık ve su sorunu devam ediyor
Buğday üretiminin durdurulmasının ardından ülke yeniden net buğday ithalatçısı konumuna geçti. Ancak beklenen su tasarrufu tam anlamıyla sağlanamadı. Üreticilerin buğdaya göre daha fazla su tüketen yonca gibi yem bitkilerine yönelmesi üzerine hükümet, 2018'de yem üretiminde de kısıntılara gitti. Yeni düzenlemelerle küçük ve orta ölçekli üreticilere alternatif ekim hakları tanınsa da, Suudi Arabistan'ın su kaynaklarını koruma mücadelesi devam ediyor.
