Sudan'da çölün ortasında devasa mezar yapıları keşfedildi

Sudan’ın uçsuz bucaksız Doğu Çölü, binlerce yıldır kimsenin ayak basmadığı, kavurucu bir sessizliğe ev sahipliği yapıyor. Arkeologlar bu zorlu arazide uzun yıllar boyunca yaya olarak çalışarak yalnızca 20 adet taş mezar bulabilmişti. Ancak 2026 yılının Mayıs ayında yayımlanan bir rapor, bu bölgedeki gizemin çok daha derin olduğunu ortaya koydu.

UYDU GÖRÜNTÜLERİYLE YENİ KEŞİFLER

Yale Üniversitesi’nden araştırmacılar, yaya olarak taranması imkansız olan binlerce kilometrelik alanı yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri ile inceledi. Sonuçlar oldukça etkileyiciydi: Kumların arasına gizlenmiş, daha önce hiç kaydedilmemiş 260 yeni anıtsal yapı tespit edildi. Toplamda 280’e ulaşan bu taş halkalar, çölün ortasında devasa bir 'ölüler peyzajı' oluşturuyor.

MEZARLARIN GİZEMİ VE ÖNEMİ

'Atbai Muhafaza Mezarları' olarak adlandırılan bu dairesel yapılar, sadece mezar değil, aynı zamanda bir mühendislik harikası niteliği taşıyor. Araştırmalara göre bu yapılar, M.Ö. 5000 - 3000 yıllarına, yani Sahra’nın yeşillikten çöle dönüştüğü döneme ait. İçlerinde hem insan hem de hayvan kalıntıları barındırıyor. Bazı halkaların daha büyük olması, o dönemdeki topluluklarda bir 'sosyal hiyerarşi' veya 'zenginlik' farkını gösteriyor. Yüzyıllardır tarih kitapları Sudan’da sadece Nil kıyısındaki piramitleri ve tapınakları anlatıyordu. Ancak bu keşif, şehir kurmayan ancak devasa anıtlar dikecek kadar organize olan, hayvancılıkla uğraşan gizemli bir toplumun varlığını kanıtlıyor. Uzmanlar, bu yapılar henüz fiziksel olarak kazılmadığı için kesin yaşlarının laboratuvar ortamında doğrulanmayı beklediğini vurguluyor. Ayrıca, Sudan’daki siyasi karışıklıkların bu yeni keşfedilen hazineleri definecilerin insafına bırakabileceği konusunda bir koruma alarmı var. İklim değişikliğinin etkisiyle, bu mezarların eski insanların kuruyan iklime karşı bir 'toprak sahiplenme' veya 'sınır belirleme' yöntemi olduğu düşünülüyor.