Sıcaklık rekorları: 24 saatte 81 derece değişim yaşandı

Dünya genelinde hava sıcaklığı rekorları, geleneksel ölçüm yöntemlerinin ötesine geçerek uydu teknolojileriyle yeni bir boyut kazanıyor.

REKORLARIN TARİHİ

On yıllardır süregelen tartışmalar, dünya genelindeki hava sıcaklığı rekorlarının yanı sıra, yeni verilerin yeryüzü sıcaklığının ekstrem noktalara ulaştığını ortaya koymasıyla devam ediyor. Küresel ölçekte kabul gören resmi sıcaklık rekoru, 10 Temmuz 1913 tarihinde Kaliforniya’daki Ölüm Vadisi’nde (Furnace Creek) kaydedilen 56,7°C seviyesidir. Libya’daki El Azizia kentinde 1922 yılında ölçülen 58°C’lik sıcaklık ise uzun bir süre rekor olarak kabul edildi, ancak Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2012 yılında bu kaydı geçersiz saymıştır.

YETERSİZ İSTASYON AĞI

Hava sıcaklığı ölçümleri dünya genelindeki 11.000 istasyonda, yerden 1,5 metre yükseklikte, gölgede ve havalandırmalı koşullarda yapılmaktadır. Ancak bu ağ, özellikle çöl gibi ıssız bölgelerde yetersiz kalmaktadır, çünkü her 13.000 kilometrekarelik alan için yalnızca bir istasyon düşmektedir. Geleneksel istasyonların ulaşamadığı bölgeleri araştıran Aqua uydusu ve üzerindeki MODIS enstrümanı, yüzey radyasyonunu ölçerek yer yüzeyi sıcaklıklarına dair çarpıcı veriler sunmaktadır. Örneğin, 2005 yılında İran’ın güneydoğusundaki Lut Çölü’nde yüzey sıcaklığı 70,5°C olarak rapor edilmiştir. 2021 yılında ise yeni çalışmalar, Lut Çölü ile Meksika’daki Sonoran Çölü’nde yüzey sıcaklığının 80,8°C’ye ulaştığını göstermiştir. Bu veriler, doğrudan güneş ışığına maruz kalan toprak ve kumun, standart gölge sıcaklık ölçümlerinden çok daha yüksek değerlere ulaşabileceğini bilimsel olarak kanıtlamaktadır. Sıcaklık değişim hızı ve genliği konusunda rekor Tibet Platosu’ndaki Qaidam Havzası'na ait olup, 20 Temmuz 2006’da bu bölgede 24 saatten az bir süre içinde sıcaklığın -23,7°C’den 58,1°C’ye çıktığı ve 81,8°C’lik bir değişim farkı yaşandığı kaydedilmiştir. Gezegenin en soğuk yerinde ise Antarktika rakipsizliğini korumaktadır. Burada kaydedilen en düşük hava sıcaklığı -89,2°C iken, uydu verileriyle tespit edilen yer yüzeyi sıcaklığı -110,9°C'ye kadar gerilemiştir.