Sibirya'daki Koibaly mezarlığında bulunan 7 numaralı kurgandan çıkarılan bir takı seti, üzerinde bulunan figürler nedeniyle dikkat çekiyor. Takıların merkezinde, iki yanında kanatları olan kadın şeklinde bir figür bulunuyor. Bu figürün göğüs hizasında iki eliyle bir kap tuttuğu ve başının üzerinde bir hale benzeri bölüm taşıdığı görülüyor. Bu özellikler, eserin eski Türk inancındaki kadınları, çocukları, anneliği ve doğurganlığı koruyan Umay figürünü tasvir ediyor olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Ancak araştırmacılar, bu bağlantının henüz kesin olarak kanıtlanmadığını vurguluyor.
Takıların karmaşık yapım süreci
Yeni araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, takıların başlangıçta küpe olarak tasarlanmamış olması. Yapım izlerinin incelenmesi sonucunda, eserlerin bir ömür boyunca en az üç farklı ustanın elinden geçtiği ortaya çıkarıldı. İlk usta, yaklaşık %98 oranında gümüş içeren bir alaşımdan birbirine çok benzeyen iki süs eşyası hazırladı. İnsan figürünün etrafındaki kuş biçimli detaylar, ince metal teller ve filigran tekniğiyle işlenmişti. Bu yapım kalitesi, ilk ustanın oldukça deneyimli bir kuyumcu olduğunu gösteriyor. Daha sonra, farklı bir usta tarafından bu süs eşyalarına küçük küresel parçalar, halkalar ve kulağa takılmasını sağlayacak kancalar eklendi. Bu eklemelerle, başlangıçta farklı bir amaçla üretilmiş olan bu iki eser, sonradan küpeye dönüştürüldü. Küpelerdeki belirgin aşınma izleri, uzun süre kullanıldıklarını kanıtlar nitelikte. Hatta bir küpenin kanat bölümünün zamanla kırıldığı tespit edildi. Buna rağmen sahibi, değerli takıyı atmak yerine tamir ettirmeyi tercih etmiş. Üçüncü bir usta, kırılan bölüme delikler açarak parçaları tel yardımıyla birbirine tutturdu. Araştırmacılar, bu özensiz görünen tamirin bile önemli bir ipucu sunduğunu düşünüyor. Takıların modası geçmiş veya zarar görmüş olmalarına rağmen kullanılmaya devam edilmesi, bunların nesilden nesile aktarılan ve maddi değerinin ötesinde anlam taşıyan aile yadigârları olabileceği ihtimalini ortaya koyuyor. Mezarda iskeletin büyük kısmı kayıp olsa da bulunan at kemikleri, üzengiler ve koşum parçaları ile erkek savaşçılarla ilişkilendirilen ok uçları ve silah parçalarının bulunmaması, mezarın yüksek statülü bir kadına ait olabileceği görüşünü destekliyor. Araştırmacılar, eserlerin yapım tekniğini farklı coğrafyalardaki takılarla karşılaştırarak üretildiği yer ve Umay figürü tartışması hakkında yeni bilgilere ulaşmayı hedefliyor.
