Sessiz katil karbonmonoksit, kapalı alanlarda pusuda bekliyor

Acıbadem Kayseri Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmethan Turan, karbonmonoksit gazının tatsız, kokusuz ve renksiz olması nedeniyle fark edilmeden solunabildiğini belirtti. Özellikle tünellerde ve kapalı otoparklarda çalışanların düzenli olarak değerlerini kontrol ettirmesi gerektiğini vurguladı.

ZEHİRLENMENİN İKİ YÜZÜ: AKUT VE KRONİK

Karbonmonoksit zehirlenmesinin, içeriğinde karbon bulunan maddelerin yanması sonucu ortaya çıkan gazın solunmasıyla geliştiğini açıklayan Dr. Turan, bu gazın kişiyi rahatsız etmeyecek özellikte olduğunu, bu nedenle yavaş yavaş veya uzun süreli solunabileceğini ifade etti. Ani ve yüksek dozda alındığında ise akut zehirlenmeye yol açtığını söyledi. Akut zehirlenmede hastaların genellikle çok fazla şey hissetmediğini, baş ağrısı, bulantı, uyku hali ve sonunda bayılma gibi sessiz bir klinik tablo oluştuğunu, bu durumun hastaları yoğun bakıma kadar götürebildiğini belirtti. Kronik zehirlenmelerin ise daha çok tünel işçileri, kapalı otopark çalışanları veya uzun süre egzoz gazına maruz kalan kişilerde görüldüğünü, kronik baş ağrısı, uykusuzluk, ajitasyon ve kas ağrıları gibi belirtilerle kendini gösterdiğini ekledi.

KIŞ AYLARINDA RİSK ARTIYOR

Dr. Turan, karbonmonoksit zehirlenmesi vakalarının kış aylarında arttığına dikkat çekti. Isınmak için kullanılan kömür sobaları ve doğal gaz kombileri gibi cihazların bakımının iyi yapılmamasının, karbonmonoksit sızıntısına ve zehirlenmelere yol açan önemli bir faktör olduğunu vurguladı. Düzenli bakım ve temizliğin hayati önem taşıdığını belirtti. Ayrıca, otomobillerin çıkardığı zehirli gazlara uzun süre maruz kalmanın da benzer sonuçlara neden olabileceğini ifade etti.

SİGARA İÇENLER VE İŞÇİLER RİSK ALTINDA

Sigara içenlerde karbonmonoksit hemoglobin düzeylerinin yükseldiğini söyleyen Dr. Turan, normalde bu değerin yüzde 1-3 arasında olduğunu, sigara içenlerde ise yüzde 10'a kadar çıkabildiğini, bunun da bir tür kronik zehirlenme olduğunu açıkladı. Bir sonraki risk grubunun ise kapalı otopark ve tünel işçileri olduğunu, bu kişilerde değerlerin yüzde 20-30'a kadar çıkabildiğini ve bu nedenle yüksek risk altında olduklarını belirtti. Bu kişilerin çalışma koşullarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. Karbonmonoksitin, kandaki oksijen kullanımını engelleyerek ciddi organ hasarlarına yol açabileceğini, hemoglobin hücrelerinin bu gaza oksijenden 200-300 kat daha duyarlı olduğunu, bu durumun tüm organlarda oksijen eksikliğine neden olarak kalp krizi, böbrek yetmezliği veya felç gibi ciddi sonuçlar doğurabileceğini açıkladı. Halsizlik, baş dönmesi, bayılma ve uykusuzluk gibi şikayetlerin önemsenmesi gerektiğini, akut durumlarda ani kalp krizi, felç veya solunum durması gibi durumların gelişebileceğini söyledi. Kapalı ve egzoz gazının yoğun olduğu ortamlarda sık bulunan ve bu tür şikayetleri olan kişilerin mutlaka doktora başvurarak kan gazı değerlerine baktırmalarını önerdi.