Savaş ekonomisinin gölgesinde Rusya'da derinleşen iş gücü krizi: Ne mühendis, ne işçi bulunamıyor!

Rusya, Ukrayna ile sürdürdüğü savaşın beşinci yılına girerken, savunma sanayisindeki üretim artışıyla bir nebze olsun ekonomik büyümeyi sürdürüyor. Ancak bu durum, tarihi düşük seviyelerdeki işsizliğin de etkisiyle sivil sektörlerde derin bir iş gücü krizini tetiklemiş durumda. Neredeyse her iş kolunda personel bulmak imkansız hale gelirken, yetkililer ve uzmanlar bu karmaşık tablonun ekonominin geleceği üzerindeki potansiyel etkilerini masaya yatırıyor.

SAVUNMA SANAYİSİ YÜKSELİRKEN, SİVİL SEKTÖR DARALIYOR

Rusya'nın 2026 yılı bütçesinde savunma ve güvenlik harcamalarına öncelik verilmesi, bu alandaki üretim ve istihdamı canlı tutuyor. Maliye Bakanlığı verilerine göre, 2026'da federal bütçe gelirlerinin 40,3 trilyon ruble, harcamalarının ise 44,1 trilyon ruble olması bekleniyor. Bu harcamalar üretimi desteklerken, ekonominin diğer alanlarında ciddi bir personel açığına yol açıyor. Rusya Federal İstatistik Servisi (Rosstat) verilerine göre, mart ayında işsizlik oranı %2,2 gibi rekor düşük seviyelerde seyrediyor. Yetkililer bu durumu istihdamın gücü olarak gösterse de, şirketler personel bulma konusunda büyük zorluklar yaşıyor. Hatta Devlet Başkanı Vladimir Putin, şubat ayında yaptığı bir açıklamada, iş gücü verimliliğini artırmanın öncelikli görevlerden biri olduğunu vurgulayarak, büyümenin sadece yeni çalışan teminiyle değil, mevcut iş gücünün daha verimli kullanılmasıyla sağlanabileceğine dikkat çekti.

'MODERN RUSYA TARİHİNDE BÖYLE BİR AÇIK GÖRMEDİK'

Rusya Merkez Bankası Başkanı Elvira Nabiullina, nisan ayında yaptığı çarpıcı açıklamalarla durumun vahametini gözler önüne serdi. Nabiullina, ülkedeki iş gücü piyasasının "olağanüstü ölçüde sıkı" olduğunu ve "modern Rusya tarihinde hiç böyle bir iş gücü açığıyla yaşanmadığını" ifade etti. Bu durumun enflasyon görünümünü ve para politikası kararlarını da doğrudan etkilediğini belirten Nabiullina, şirketlerin çalışan bulma ve elde tutma konusundaki rekabetinin yüksek seyrettiğini dile getirdi. Merkez Bankası'nın değerlendirmelerine göre, şirketler üretimi sürdürebilmek için çalışanlarına daha yüksek ücretler teklif etmek zorunda kalırken, bu durum maliyetleri ve enflasyonu daha da artırıyor. Bu karmaşık tablo, bir yandan savaş ekonomisinin kamu harcamalarıyla üretimi desteklediği, diğer yandan ise sıkı para politikası ve iş gücü açığının özel sektörün büyüme potansiyelini sınırladığı bir görünüm çiziyor. Özellikle savunma sanayisiyle benzer niteliklere sahip mühendis, teknisyen ve nitelikli uzman ihtiyacı, sivil sektörlerdeki personel açığını daha da derinleştiriyor. Bu açığı kapatmak için Rus hükümeti mesleki eğitimi güçlendirmeyi ve gençleri istihdama dahil etmeyi amaçlayan "Kadrolar" adlı bir milli proje başlatırken, aynı zamanda Hindistan, Sri Lanka, Bangladeş ve Çin gibi ülkelerden organize iş gücü teminine yöneliyorlar. Bu adımlar, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana süregelen demografik sorunlar ve çalışma çağındaki nüfusun sınırlı artışı gibi yapısal sorunlarla birleşince, Rusya'nın iş gücü krizi daha da görünür hale geliyor.