Salmonella direnci artıyor: Tedavi zorlaşıyor, ölümler yükseliyor

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Müzeyyen Mamal Torun, salmonella enfeksiyonlarında antibiyotik direncinin dünya genelinde ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğunu açıkladı. Torun, bazı salmonella türlerinin üç veya daha fazla antibiyotiğe karşı direnç geliştirdiğini, bunun da tedavinin zorlaşmasına ve komplikasyonların artmasına yol açtığını belirtti.

SALMONELLA VE SALMONELLOZ HAKKINDA ÖNEMLİ BİLGİLER

Gram negatif bir bakteri olan salmonella, hem hayvanlarda hem de insanlarda enfeksiyonlara neden oluyor. Prof. Dr. Torun, Salmonella cinsinin Salmonella bongori ve Salmonella enterica olmak üzere iki türden oluştuğunu, S. enterica'nın insanlarda ve hayvanlarda çeşitli gıda ve su kaynaklı enfeksiyonlara yol açtığını ve 2600'den fazla serotip içerdiğini söyledi. Dünya genelinde (tifo hariç) S. enterica serotip Typhimurium ve S. enterica serotip Enteritidis alt serotipleri, insanlardan en sık izole edilen patojenler olarak öne çıkıyor (yaklaşık yüzde 50).

GIDA KAYNAKLARI VE ÖNLEMLER

Gıda kaynaklı bulaşmanın yaygın olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Torun, çiğ veya az pişmiş et ve kümes hayvanları, yumurta, süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve pastörize edilmemiş meyve sularının en riskli besin grupları arasında yer aldığını ifade etti. Yıkanmamış sebzeler, az pişmiş kümes hayvanı eti, pastörize edilmemiş süt ve çiğ yumurta gibi gıdaların salmonella ile kontamine olabileceği, ayrıca kontamine su, hayvan teması ve uluslararası seyahatlerin de enfeksiyonun bulaşmasında etkili olabileceği belirtildi. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 93,8 milyon Salmonella kaynaklı gastroenterit vakası ve 155 bin ölüm bildiriliyor. Türkiye'de de geçmiş yıllarda çeşitli gıdalar aracılığıyla salgınlar yaşandı.

ANTİBİYOTİK DİRENCİ VE KORUNMA YÖNTEMLERİ

Prof. Dr. Torun, özellikle son yıllarda antibiyotik direncinin Salmonella vakalarında belirgin şekilde arttığına dikkat çekti. Avrupa'da 2022 yılında Salmonellaların bazı antibiyotiklere karşı direnç geliştirdiği bildirildi. Dirençli bakterilerin oluşturduğu enfeksiyonlarda tedavinin zorlaştığı, daha uzun süren enfeksiyonlara ve artan ölüm riskine neden olduğu vurgulandı. Antibiyotiklerin tarımda ve hayvan beslenmesinde kullanımı, sağlık alanında gereksiz antibiyotik tüketimi ve hijyen eksikliğinin direncin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Salmonella enfeksiyonlarından korunmak için hijyen kurallarına dikkat edilmeli, çiğ ve pişmiş gıdalar ayrılmalı, çapraz bulaşma önlenmeli, et ve yumurta yeterince pişirilmeli, meyve ve sebzeler iyice yıkanmalı, soğuk zincir korunmalı ve hayvanlarla temastan sonra eller yıkanmalıdır. Antibiyotik duyarlılık testi, antibiyotik tedavisi gerektiğinde doğru antibiyotik seçimini yapmak için önemlidir.