İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Hayyam Üniversitesi araştırmacılarının geliştirdiği PET katkılı asfalt, testlerde geleneksel karışıma kıyasla çatlaklara karşı yüzde 295 daha dirençli çıktı ve neredeyse dört kat uzun ömür gösterdi. Araştırma, Nature grubunun Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
Plastik parçalar taşla karıştırılıyor
Yöntem, yeni fabrika yatırımı ya da yol yapım makinelerinde değişiklik gerektirmiyor. Atık PET şişeler, 4,75 ile 12,5 milimetre boyutlarında köşeli granüllere dönüştürülüyor. “Kuru yöntem” olarak adlandırılan süreçte parçalar, bitüm eklenmeden önce taşlarla harmanlanıyor. PET yaklaşık 250 °C’de eridiği, asfalt ise çok daha düşük sıcaklıklarda hazırlandığı için granüller üretim sırasında biçimini koruyor; yanmıyor ve zehirli gaz salmıyor.
Farklı yük oranlarında test edildi
Basınç, nem ve aşınma testlerinde taşın yüzde 16’sının PET’le değiştirildiği karışım, çatlak direncini yüzde 295 artırdı. Standart asfalt 16.380 yük döngüsünde kırılırken plastik katkılı karışım 64.763 döngüye dayandı. PET oranı yüzde 18 olduğunda ağır yüklerin yol yüzeyinde oluşturduğu deformasyon yüzde 57 azaldı; yağmur suyuna karşı koruma ise yüzde 7 yükseldi. Uzmanların hesabına göre, 1 kilometrelik yolda kullanılan 12.500 ton agreganın yüzde 10’unun plastikle değiştirilmesi, kilometre başına 630 ton PET şişenin geri kazanılmasını ve çöp sahalarında 18.900 metreküp alan tasarrufunu sağlayabilir. Ancak 5 °C’deki testlerde PET’in sertleşerek doğal taştan daha kırılgan hale geldiği görüldü. Bu nedenle karışımın sert kış ve yoğun kar görülen yerlerden çok ılıman ve sıcak iklimlere uygun olduğu belirtildi. Deneysel aşamadaki projenin gerçek trafik, doğrudan güneş ışığı ve şiddetli yağış koşullarında da sınanması gerekiyor. Araştırma ekibi sonraki aşamada büyük ölçekli üretim maliyetlerini ve lastik sürtünmesiyle uzun vadede mikroplastik salınıp salınmayacağını inceleyecek.









