Jeopolitik risklerin küresel enerji piyasalarını bir kez daha ateşlediği bir dönemde, Brent petrolünün ekim vadeli varil fiyatı 90 dolar sınırını zorlayarak dikkatleri üzerine çekti. Dün 90 doların üzerine kadar tırmanan Brent petrolü, günü 88,09 dolardan tamamlarken, bugün saat 09.32 itibarıyla önceki kapanışına göre yüzde 1,6'lık bir artışla 89,50 dolara ulaştı. Bu yükseliş, küresel piyasalarda enerji arz güvenliğine dair artan endişelerin bir yansıması olarak yorumlanıyor.
ORADOĞU'DA TANSİYON YÜKSELDİ
Petrol fiyatlarındaki bu keskin tırmanışın temelinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın Mısır'da ABD'ye ait bir LNG tankerine yönelik insansız hava aracı (dron) saldırısına 'çok sert' bir karşılık verileceği yönündeki açıklamaları yatıyor. Washington yönetiminin İran'a yönelik yeni yaptırımları duyurması ve Tahran'dan gelen Hürmüz Boğazı'na ilişkin sert mesajlar, Orta Doğu'daki arz güvenliği endişelerini zirveye taşıdı. Trump, konuyla ilgili yaptığı açıklamalarda, saldırının farklı bir grup tarafından gerçekleştirildiğini ve bu grubun özür dilediğini belirtse de, tanker saldırısına karşılık vermek zorunda olduklarını vurguladı. ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını sürdüreceği ve Amerikan askerleri ile tesislere yönelik saldırılar nedeniyle bölgeden çekilmenin gündemlerinde olmadığı da belirtildi.
İRAN'DAN HÜRMÜZ BOĞAZI TEHDİDİ
Bu gerilime karşılık veren İran Devrim Muhafızları Ordusu ise, ABD'nin tehditleri ve bölgedeki deniz trafiğine müdahalesi sürdüğü sürece Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılamayacağını bildirdi. Açıklamada, ABD uçaklarının yönlendirmesiyle iki petrol tankerinin gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'nın güneyindeki 'güvenli olmayan bir rotadan' geçmeye çalıştığı, bir tankerde çıkan yangının ardından her iki geminin de geri döndüğü iddia edildi. İran, Hürmüz Boğazı'nın kendi kontrollerinde olduğunu ve bölgedeki deniz trafiğine dış müdahaleye izin verilmeyeceğini vurgulayarak, bölgedeki hakimiyetini pekiştirme mesajı verdi. ABD yönetimi, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinden gelir elde etmesini sağladığı belirtilen iki şirket ile İran ham petrolü ve petrokimya ürünlerinin taşınmasında rol oynadığı gerekçesiyle sekiz gemi ve bunlarla bağlantılı sekiz şirketi yaptırım listesine aldı. Bu yaptırımların İran'ın petrol ihracatını zorlaştırabileceği ve jeopolitik risk primini artırabileceği piyasalarda değerlendirilirken, fiili arz kaybı oluşmaması halinde fiyat etkisinin sınırlı kalabileceği de belirtiliyor.
PETROL FİYALARINA DESTEK GELEN DİĞER FAKTÖRLER
Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer önemli gelişme ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması oldu. Fed'in faiz artırmaması, para piyasalarında eylül ayında faiz artışı beklentisini zayıflatarak, daha düşük faiz beklentisinin ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini destekleyebileceği öngörüsüyle petrol fiyatlarına yukarı yönlü katkı sağladı. Ayrıca, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta piyasa beklentilerinin aksine 7 milyon 200 bin varil azalması da talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek fiyatları destekledi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) tarafından açıklanan bu veriler, piyasa beklentisinin yaklaşık 700 bin varil artacağı yönünde olmasına rağmen stoklarda yaşanan beklenmedik düşüşle fiyatlar üzerinde olumlu bir etki yarattı.
