Namibya'nın Grootfontein kenti yakınlarındaki Hoba West çiftliğinde 1920'de bulunan ve "Hoba" adı verilen göktaşı, yeryüzünde bilinen en büyük yekpare meteorit unvanını koruyor. Yaklaşık 60 ton ağırlığındaki bu devasa demir parçası, çevresinde herhangi bir krater izi olmamasıyla da dikkat çekiyor. Ancak son yıllarda doğal etkenler ve insan kaynaklı tahribat nedeniyle kütlesinde kayıplar yaşanıyor.
Tesadüfi keşif ve ilk incelemeler
Tarihi kayıtlara göre, göktaşı 1920 yılında çiftçi Jacobus Hermanus Brits tarafından tarlasını sürerken sabanın sert bir cisme çarpmasıyla tesadüfen keşfedildi. Yapılan ilk incelemeler sonucunda, bu sert cismin meteorik demirden oluştuğu anlaşıldı. Kazılarla kütlenin büyük bir kısmının toprak altında olduğu belirlendi. Yaklaşık 2,7 metre boyunda, 2,7 metre genişliğinde ve 0,9 metre kalınlığındaki bu tabaka biçimindeki demir bloğun, %84 demir, %16 nikel ve eser miktarda kobalt içerdiği saptandı.
Göktaşının kökeni ve koruma altına alınması
Meteorit Bülteni Veritabanı'nda 'IVB' kimyasal grubunda sınıflandırılan Hoba Meteoriti'nin, Güneş Sistemi'nin erken dönemlerindeki ayrışmış bir ana gök cismi parçasından koparak dünyaya düştüğü düşünülüyor. Yaklaşık 80 bin yıl önce yeryüzüne indiği tahmin edilen bu devasa cismin çevresinde bir krater, kenar yükseltisi veya püskürük katmanı bulunmaması, bilim insanlarını şaşırtıyor. Atmosferde yüksek direnç göstererek düşüş hızını yavaşlatmış olabileceği veya zamanla oluşan küçük bir kraterin erozyonla yok olduğu ihtimalleri üzerinde duruluyor. Bulunduğu noktadan taşınamaması nedeniyle düştüğü yerde bırakılan Hoba Meteoriti, 1955 yılında ulusal anıt ilan edilerek koruma altına alındı. 1920'deki ilk ölçümlerde yaklaşık 66 ton olduğu belirlenen kütlenin, günümüzde 60 ton civarına gerilemesi, hava ile temas eden yüzeylerdeki demir hidroksit oksitlenmesi ve ziyaretçilerin koparttığı parçalar ile bilimsel numune alımları gibi nedenlere bağlanıyor. Yerel San halkı tarafından "Ghantsiis" (Düşen Yıldız) olarak adlandırılan bu eşsiz göktaşı, günümüzde açık hava müzesi olarak turistlerin ziyaretine açık tutuluyor.
