Mutfakların Gizli Tehlikesi: Plastikler Sağlığınızı Nasıl Tehdit Ediyor?

Acıbadem Bodrum Hastanesi'nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Tuğçe Arabalı, günlük hayatın vazgeçilmezi plastik mutfak gereçlerinin, özellikle ısı, yağ ve uzun süreli temas halinde ciddi sağlık riskleri oluşturabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Hafiflikleri, ucuzlukları ve pratiklikleri nedeniyle saklama kaplarından spatulalara, tabaklardan tencerelere kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan plastik ürünlerin, sanıldığı gibi masum olmadığını belirtti.

PLASTİSİTE: GIDALARA GEÇEN KİMYASALLAR

Arabal'nın vurguladığı 'plastisite' kavramı, plastik ürünlerin yapısındaki bazı kimyasalların, özellikle ısı etkisiyle zamanla gıdaya geçmesi durumunu ifade ediyor. Plastiklerin esneklik ve dayanıklılık gibi özellikler kazanması için içine çeşitli kimyasallar eklendiğini belirten uzman, en sık karşılaşılan riskli maddeler arasında BPA (Bisfenol A), BPS, Fitalatlar, Stiren ve PFAS'ın bulunduğunu söyledi. Bu maddelerin büyük bir kısmının endokrin bozucu etki göstererek hormon sistemini taklit edebileceği, baskılayabileceği veya dengesini bozabileceği konusunda dikkat çekti. Özellikle sıcak çorbanın plastik kaplara konulması, mikrodalgada plastik kap kullanımı veya plastik spatulalarla sıcak tencerelerin karıştırılması gibi durumların kimyasal sızıntıyı önemli ölçüde artırdığını vurguladı.

UZUN VADELİ SAĞLIK RİSKLERİ VE ALTERNATİFLER

Düşük dozda bile uzun süre plastik kaynaklı kimyasallara maruz kalmanın hormonal dengesizlikler, infertilite, adet düzensizlikleri, insülin direnci, obezite, tiroid fonksiyon bozuklukları ve hatta bazı kanser türlerine yol açabileceğini belirten Arabalı, bu riskin özellikle bebekler, çocuklar, hamileler ve emziren anneler için daha yüksek olduğunu ifade etti. Mutfak gereçlerinin yalnızca pişirme aracı olmadığını, aynı zamanda yiyeceklerin kimyasal içeriğini de etkilediğini hatırlatan Arabalı, çizilmiş granit ve teflon ürünlerin yüksek ısıda toksik gaz yayabileceğini, düşük kaliteli silikonların da kimyasal salınımı yapabileceğini söyledi. Eski, çizilmiş plastik kaplar, melamin tabaklar, alüminyum tencereler ve tek kullanımlık plastiklerin de riskli olduğunu vurguladı. Plastik yerine cam saklama kapları, borosilikat cam ürünler, döküm tencereler, paslanmaz çelik ve kaplama olmayan seramiklerin tercih edilmesini öneren uzman, ısı ile temas eden alanlarda plastikten uzak durmanın en önemli adım olduğunu belirtti. Sağlıklı beslenmenin yalnızca yenenlerden ibaret olmadığını, yemeğin neyin içinde pişirildiği ve saklandığının da büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.