Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünü kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Bu durum, Borsa İstanbul'daki hisseler üzerinden yapılan koordineli işlemler ve fiili dolaşımdaki hisse oranlarındaki şaibeler nedeniyle ortaya çıktı. MSCI, bu tür uygulamaların Türkiye'nin piyasa statüsünü bir veya iki alt kademeye düşürebileceğini belirtti. Bu uyarı, 6.6 milyon yatırımcısı bulunan Borsa İstanbul'da gün içinde yüzde 3'ü aşan bir düşüşe neden oldu.
Denetleyici kurumların yetersizliği eleştirildi
Ekonomistler, geçen yıldan bu yana devam eden fon krizi karşısında denetleyici kurumların yetersiz kaldığını savundu. MSCI'nın raporunda, bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın ilişkili fonların gerçekleştirebileceği olası koordineli işlemlere dair ciddi endişeler dile getirildi. Bu tür manipülatif işlemlerin, hisse senetlerinin serbest dolaşım oranlarının doğru hesaplanmasını olumsuz etkilediği vurgulandı. Kurum, Haziran 2027'ye kadar bu konuda somut bir ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye'nin ‘gelişmekte olan piyasa’ statüsünden ‘sınır piyasa’ veya ‘bağımsız piyasa’ statüsüne düşürülmesinin değerlendirileceğini açıkladı.
Statü düşüşünün olası etkileri
Finansal piyasalar uzmanları, MSCI'nın bu uyarısının Türkiye ekonomisi için ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda hemfikir. Ekonomist Deniz Eresen, statü düşüşünün uluslararası endeksleri takip eden fonların Türk hisselerinde satış yapmasına yol açabileceğini, bunun da Borsa İstanbul'da değer kayıplarını hızlandırabileceğini, döviz üzerinde baskı oluşturabileceğini ve şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırabileceğini belirtti. Ekonomist Emre Şirin ise, “Önünüze gelen şirketi halka arz ettiniz, manipülasyon sıradanlaştı, yabancı yatırımcıyı kaçırdınız, yerliye oyun oynattınız, birileri vurgun yaptı, millet hep kaybetti! Şimdi MSCI sopayı gösteriyor!” diyerek mevcut durumu eleştirdi. Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre de, finans merkezi olma iddiasıyla milyarlarca dolar harcanan binaların bu kararla yasta olduğunu belirterek, manipülatörlerden göz yuman denetleyicilere kadar herkesin en sert cezaları alması gerektiğini savundu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını bildirdi.
