Harvard Üniversitesi'nden tarihçi ve arkeolog Michael McCormick liderliğindeki bir araştırma ekibi, MS 536 yılını insanlık tarihinin 'yaşaması en zor dönem' olarak belirledi. Bilim insanları, bu yılın küresel iklim krizini tetikleyen devasa bir volkanik patlama sonucu Avrupa, Orta Doğu ve Asya'da onlarca yıl sürecek bir kaos dönemini başlattığını ortaya koydu.
Büyük patlama dünyayı karanlığa gömdü
İsviçre ve İtalya sınırındaki Colle Gnifetti buzulundan alınan örnekler, MS 536'da meydana gelen devasa bir volkanik patlamanın kanıtlarını taşıyor. Atmosfere yayılan kül ve gaz bulutu, güneş ışığını engelleyerek küresel sıcaklıkların düşmesine ve 'volkanik kış' yaşanmasına neden oldu. Dönemin Bizans tarihçisi Prokopius, o yıl güneşin parlaklığının azaldığını ve ışığının tutulma anındaki gibi sönük kaldığını aktarmıştır.
Kıtlık ve veba felaketleri tetiklendi
Güneş ışığının kesilmesiyle sıcaklıklar ani bir düşüş göstererek son 2 bin 300 yılın en sert kışlarının yaşanmasına yol açtı. Tarımsal üretimin çökmesiyle kitlesel kıtlıklar baş gösterdi. Grönland ve Antarktika buz analizleri, 540 ve 547'deki ek patlamaların krizi daha da derinleştirdiğini gösteriyor. Sıcaklık düşüşü ve gıda sıkıntısının ardından 541'de Akdeniz'de patlak veren Justinianus Vebası, haftada binlerce insanın ölümüne neden olarak Doğu Roma İmparatorluğu'nun gerilemesini hızlandırdı.
Ekonomik toparlanma işaretleri
Yaklaşık yüz yıl süren ekonomik ve toplumsal çöküşün ardından, ilk toparlanma belirtileri MS 640 civarında gözlemlendi. Buz çekirdeği analizlerinde bu döneme ait katmanlarda kurşun izlerine rastlanması, gümüş madenciliği ve döküm faaliyetlerinin yeniden başladığını ve küresel ekonominin canlandığını gösteriyor.
