İspanya'nın Malaga kentinde devam eden arkeolojik kazılar, bölge tarihine ışık tutacak önemli bir keşfe sahne oldu. M.Ö. 3. binyıla ait olduğu belirlenen 12 metre uzunluğundaki bir taş anıt-mezar, çalışmalar sırasında gün yüzüne çıkarıldı. Yaklaşık 2 metre yüksekliğindeki dik duran taş plakalarla çevrili yapının, kum ve küçük taşlarla örtülmüş bir tümülüs ile kapatıldığı anlaşıldı.
Bölgenin en büyük ve iyi korunmuş yapısı
Kadir Üniversitesi'nden Prof. Serafin Becerra, keşfedilen dolmenin Endülüs bölgesindeki en büyük ve en iyi durumdaki anıt mezarlardan biri olduğunu belirtti. Projenin eş başkanlarından Doç. Dr. Eduardo Vijande Villa ise yapının mimari karmaşıklığına ve neredeyse bozulmamış durumuna dikkat çekerek, alanın toplu mezar olarak kullanıldığını vurguladı. Mezarın içindeki bölmelerde yapılan incelemelerde, insan kemiklerinin yanı sıra fildişi, kehribar, deniz kabukları, ok uçları, çakmak taşından yapılmış büyük bıçaklar ve balta benzeri bir silah olan halberd gibi eserler bulundu. Prof. Juan Jesus Cantillo, kıyıdan uzakta bulunan deniz kabuklarının, o dönemin geniş bölgesel takas ağlarına ve deniz ürünlerinin prestijli bir sembol olarak kullanıldığına dair önemli ipuçları taşıdığını ifade etti. Bu bulgular, dönemin sosyal ve ekonomik yapısı hakkında değerli bilgiler sunuyor. Öte yandan, benzer bir öneme sahip olan Fransa'daki Bruniquel Mağarası'nda da, yerin derinliklerinde Neandertaller tarafından yapıldığı düşünülen 176.500 yıllık dairesel yapılar tespit edilmişti. Bu yapılar, Homo sapiens'in Avrupa'ya gelişinden çok daha öncesine tarihleniyor.
