İstanbul’da konut kiralama ve taşınma kararlarında kira bedelinin yanı sıra aylık bina giderleri de etkili oluyor. Yıl sonu yaklaşırken lüks konut projelerinde aidatlar 70 bin liraya kadar çıkıyor; bazı merkezi bölgelerde bu tutarlar çevre semtlerdeki ortalama kiraları aşıyor.
Boş kalan dairelerin gideri mülk sahibine
Artan ortak alan maliyetleri, yatırım amacıyla alınan 1+1 ve stüdyo dairelerin getirisini etkiliyor. Kiracı bulunamayan aylarda aidat ve ortak giderler mülk sahibinin sorumluluğunda. Örneğin aylık aidatı 45 bin lira olan bir konut iki ay boş kalırsa sahibi, kira geliri elde edemediği halde 90 bin lira ortak gider ödemek zorunda kalıyor. Site bütçelerinde en büyük gider kalemini çalışanların maliyetleri oluşturuyor. Donanımlı sitelerde aidatların ortalama yüzde 55’i güvenlik, temizlik ve teknik personelin maaşlarına ayrılıyor. Diğer giderler arasında ortak alanların elektriği, havuzların işletilmesi ve asansörlerin periyodik bakımı bulunuyor.
Küçük binalarda giderler daire sayısına bölünüyor
Bağcılar ve Ümraniye gibi ilçelerde personel çalıştırmayan, 8-10 daireli binalarda merdiven temizliği, aydınlatma ve rutin giderler için konut başına aylık 1.500-2 bin lira ödeniyor. Gelecek yılın tahmini giderlerini içeren işletme projelerinde son karar, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca kat malikleri kuruluna ait. Kat malikleri, yönetimin hazırladığı projeye tebliğ tarihinden itibaren yasal süre içinde itiraz edebiliyor. İtiraz halinde veya olağan genel kurulda bütçeyi onaylayabiliyor, gider kalemlerini değiştirebiliyor ya da bütçeyi reddedebiliyor.
