Küresel petrol krizi ortasında Çin'den uranyum hamlesi: Enerji bağımsızlığı için dev yatırım!

Orta Doğu'daki savaşların küresel petrol tedarik zincirlerini derinden etkilediği bir dönemde, Çin 21. yüzyılın enerji denkleminde önemli bir değişim yaratacak stratejisiyle dikkat çekiyor. Ülkenin ihtiyaç duyduğu uranyumun %70'inden fazlasını yurt dışından temin eden ve halihazırda 58 ticari nükleer reaktörü aktif olan Çin yönetimi, enerji bağımsızlığını güvence altına almak ve deniz ablukalarına karşı direncini artırmak amacıyla uranyum madenciliği, çöl rezervleri ve okyanus teknolojilerine milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor.

ÇİN'İN NÜKLEER ENERJİ KAPASİTESİ VE TEDARİK SORUNU

2024 sonu itibarıyla 58 ticari nükleer santrali faaliyette olan ve 27'si de yapım aşamasında bulunan Çin, 2040 yılına kadar nükleer enerji kapasitesini ikiye katlamayı hedefliyor. Bu doğrultuda her yıl yaklaşık 11 yeni reaktörün inşasına onay veriliyor. Ancak asıl kritik nokta uranyum tedariki. 2023 yılında Çin'in yerli uranyum üretimi sadece 1.700 ton ile küresel üretimin %4'ünü oluştururken, ithalatı 22.000 tona ulaştı. Bu yüksek dışa bağımlılık, olası bir jeopolitik kriz veya deniz ablukası durumunda ülkenin enerji arzını tehlikeye atıyor.

STRATEJİK ADIMLAR VE YENİ TEKNOLOJİLER

Petrol sektörünün yaşadığı benzer bir tuzağa düşmek istemeyen Çin yönetimi, uranyum stoklarını güvence altına almak için önemli adımlar atıyor. Sadece 2026 yılı kaynak stoklaması için bütçesini %8,1 artırarak 16 milyar dolara çıkardı. Bu kapsamda atılan stratejik adımlar şunlardır: Finansal Güç: Ülkenin tek yetkili kuruluşu olan Çin Ulusal Uranyum Şirketi, Aralık 2025'te borsaya açılarak ilk günde 570 milyon dolar gelir elde etti. Bu fon, yerli ve yabancı maden projelerinin desteklenmesinde kullanılacak. Ordos Çölü Hazinesi: İç Moğolistan'daki Ordos Çölü'nde 30 milyon tonluk devasa bir uranyum yatağı keşfedildi. Çin, bu elementi çevre dostu "yerinde liç" teknolojisiyle çıkarıyor. Okyanustan Uranyum Avı: Çin Ulusal Nükleer Şirketi (CNNC), gerçek deniz ortamında sudan uranyum ayrıştırmayı başararak önemli bir teknolojik dönüm noktasına ulaştı. Kara İttifakları: Olası deniz ablukalarını aşmak isteyen Çin, Moğolistan ile demiryolu üzerinden güvenli bir tedarik hattı kuruyor. Çin, uranyumun yanı sıra daha bol bulunan "Toryum" elementiyle çalışan TMSR-LF1 erimiş tuz reaktörünü de faaliyete geçirdi. Ayrıca nükleer enerjiyi sadece elektrik üretimi için değil, petrokimya sanayisinde yılda 7 milyon ton kömürün yerini alacak "aşırı yüksek sıcaklıkta buhar" üretimi için de kullanıyor.