Kuduz: Erken müdahale hayat kurtarır, ilk 15 dakika kritik

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Hacer Ceylan Çimendağ, kuduzun erken müdahale ile tamamen önlenebilir bir hastalık olduğunu belirtti.

KUDUZUN BULAŞMA YOLLARI VE BELİRTİLERİ

Dr. Çimendağ, kuduz virüsünün genellikle enfekte bir hayvanın tükürüğü yoluyla, en sık ısırılma ile bulaştığını açıkladı. Tırmalama, çizik veya açık yaralara, göz, ağız ya da burun gibi mukozalara tükürük temasıyla da hastalığın bulaşabileceğini söyledi. Virüs vücuda girdikten sonra belirtilerin genellikle 1 ila 3 ay içinde ortaya çıktığını, ancak bu sürenin değişebileceğini aktardı. Erken dönemde grip benzeri halsizlik, ateş, baş ağrısı ve iştahsızlık gibi belirsiz belirtiler görülebileceğini, en dikkat çekici erken uyarıcının ise ısırılan bölgede ağrı, kaşıntı, karıncalanma veya uyuşma olduğunu ifade etti. Hastalığın ilerleyen evrelerinde anksiyete, halüsinasyon, ani öfke ve saldırganlık gibi nörolojik belirtilerin yanı sıra yutma güçlüğü, su korkusu (hidrofobi) ve ışık hassasiyeti (fotofobi) gibi semptomların görüldüğünü belirten Dr. Çimendağ, kuduz belirtileri başladıktan sonra tedavinin mümkün olmadığını ve hastalığın koma ve ölümle sonuçlandığını vurguladı.

HAYAT KURTARAN İLK ADIMLAR

Kuduz şüphesi olan bir hayvanla temas halinde yapılması gereken ilk adımları açıklayan Dr. Çimendağ, yarayı en az 15 dakika boyunca bol su ve sabunla yıkamanın önemini vurguladı. Mümkünse sabunlu suya ek olarak alkol veya povidon-iyot gibi bir antiseptik solüsyon kullanılmasını önerdi. Yarayı kapatmamak ve hava ile temasını sağlamak gerektiğini belirten Dr. Çimendağ, bu adımların virüsün vücuda yayılmasını önlemek veya geciktirmek açısından kritik öneme sahip olduğunu söyledi. Aşı ve immünglobulin uygulamasının belirtiler başlamadan yapılması gerektiğini ve doğru zamanda yapıldığında yüzde 100 koruyucu olduğunu belirtti.

TÜRKİYE'DE KUDUZ VAKALARI VE ÖNLEMLER

Türkiye'de kuduz vakalarının en çok Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde görüldüğünü kaydeden Çimendağ, vakaların yüzde 97,87'sinin evcil hayvanlardan kaynaklandığını belirtti. Köpeklerin yüzde 35,3, sığırların yüzde 52,6 ve kedilerin yüzde 5,03 oranında vakalara kaynaklık ettiğini, yabani hayvanların ise sadece yüzde 2,13'lük bir paya sahip olduğunu aktardı. Evcil hayvanların düzenli aşılanmasının, kuduzun insanlara bulaşmasını önlemede en önemli adım olduğunu vurguladı. Dr. Çimendağ, hastalığın önlenebilir olduğunu hatırlatarak evcil hayvanların düzenli aşılatılmasını, yabani hayvanlarla temastan kaçınılmasını, kuduz şüphesi olan hayvanların yetkililere bildirilmesini ve kuduz hakkında bilgi sahibi olunarak çevrenin de bilinçlendirilmesini tavsiye etti. Kuduzdan korunmanın tedaviden daha önemli olduğunu ve hayvan teması sonrası hızlı ve doğru tıbbi müdahalenin hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.