Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Feyza Korkmaz Sağlam, dijitalleşme ve sanal dünyada daha fazla zaman geçirilmesinin komşuluk ilişkilerini zayıflattığını söyledi. Esenler Belediyesi bünyesindeki Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi ile Adamor Araştırma Merkezi’nin hazırladığı “Türkiye’de Mahalle Kültürü, Komşuluk İlişkileri ve Aile Araştırması”nda, katılımcıların yüzde 90’ı komşuluk ilişkilerinin zayıfladığını belirtti.
Katılımcıların yüzde 8,9’u ilişkilerin değişmediğini söyledi
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Tekirdağ, Kayseri, Samsun, Trabzon, Erzurum, Malatya ve Gaziantep’te yürütülen araştırmaya 25 yaş ve üzeri 1.622 kişi katıldı. Katılımcıların yüzde 29,9’u komşuluk ilişkilerinin neredeyse sona erdiğini, yüzde 38,1’i büyük ölçüde zayıfladığını, yüzde 22’si ise zayıflamaya başladığını ifade etti. İlişkilerin değişmediğini ve hâlâ önemli olduğunu düşünenlerin oranı yüzde 8,9 oldu. Araştırmada anketlerin yanı sıra nitel görüşmeler yapıldı ve 3 büyükşehirde odak grup görüşmeleri düzenlendi. Sağlam, katılımcıların gündelik yaşamlarındaki komşuluk ilişkilerinden memnun olmasına karşın geleceğe dair olumlu düşünmediğini aktardı. “Çalışmaya katılanların neredeyse yüzde 85’i bireysel, gündelik pratiklerindeki komşuluk ilişkilerinden memnun.” Sağlam’a göre katılımcıların büyük bölümü, bireysel etkileşimlerin ve mahalle dayanışmasının azalacağını düşünüyor.
Dijital ortam gündelik temasın yerini alıyor
Sağlam, teknolojinin gündelik ihtiyaçları sanal ortamda karşılamayı kolaylaştırmasının komşularla teması azalttığını belirtti. “Komşumuzun kapısını çalıp bir ondan tuz istemek, ekmek istemek gibi eylemler bizim ilk tercihiniz olmuyor.” Etkileşimin azalmasının paylaşım ve dayanışmayı da gerilettiğini, bunun mahalle ve kent aidiyetini düşürdüğünü söyledi. Sağlam, insanların cenaze ve düğün gibi büyük yaşam olaylarında birbirlerine destek olmayı sürdürdüğünü, ancak gündelik koşuşturma içinde bu dayanışmanın geri planda kaldığını ifade etti. Komşuluk ilişkilerinin devamı için insanların birbirini tanımasının, mekânsal birlikteliğin ve yüz yüze temasın gerekli olduğunu kaydetti.
