Katar arabuluculuğunda ABD-İran görüşmeleri sürüyor

Katarlı arabulucular, diplomatik kaynakların ABD merkezli Axios’a verdiği bilgiye göre cuma günü Tahran’da 12 saati aşkın süre temaslarda bulundu. Görüşmelerle ABD ile İran arasında doğrudan müzakerelerin yeniden başlatılması ve ara seçimlerin ardından savaşın yeniden başlaması riskinin önlenmesi hedefleniyor. Temasların cumartesi günü Katar’ın başkenti Doha’da sürmesi planlanıyor. Görüşmeler, ABD’nin İran’a büyük zarar verebilecek ve İsrail ile birçok Körfez ülkesine misilleme saldırılarını tetikleyebilecek olası bir askeri operasyonuna günler kaldığı belirtilen dönemde yapılıyor. Mısır, Türkiye, Irak, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın, ABD’de 3 Kasım’da yapılacak ara seçimlerden önce müzakere masasına dönmesi için Tahran’a telkinde bulunduğu kaydedildi. ABD’li bir yetkili, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde ağır yenilgi alması halinde Trump’ın kapsamlı bir askeri operasyon kararı almaya daha yatkın olabileceğini öne sürdü. Yetkili, “Kendisini mahcup veya hakkı elinden alınmış hissederse cesur bir adım atacaktır. Herkesin İranlılara söylediği şey bu. Anlaşma sağlamak için en iyi fırsatları şu an.” dedi. Beyaz Saray’dan bir yetkili ise seçim sonuçlarının Trump’ın İran’la ilgili karar sürecini etkilemeyeceğini söyledi.

Tarafların şartları müzakereleri zorluyor

Riyad ve Ankara, son günlerde Trump’a diplomasiye zaman tanıması çağrısı yaparken İsrail, savaşın yeniden başlaması için ısrar ediyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun seçimlerin hemen ardından İran’a karşı ortak operasyon düzenlenmesi için lobi yürüttüğü belirtildi. Axios’a konuşan diplomatik bir kaynak, Katarlı arabulucuların cuma günü süren temaslar boyunca Beyaz Saray’la düzenli iletişim kurduğunu söyledi. Kaynak, “Olumlu bir ilerleme kaydedildi. ABD ile İran arasında bir anlaşmanın önünü açmak amacıyla görüşmeler halen devam ediyor.” ifadelerini kullandı. Katar heyeti, iki tarafı birkaç gün içinde uygulanabilecek karşılıklı adımlarda uzlaştırmaya ve İran’ın nükleer programı ile diğer konulardaki doğrudan görüşmelere dönmesini sağlamaya çalışıyor. Ancak ABD yönetiminin doğrudan müzakereler öncesinde İran’dan nükleer tavizler istemesi, Tahran’ın ise önce ABD deniz ablukasının kaldırılmasını, dondurulmuş fonların serbest bırakılmasını ve petrol satışına izin verilmesini şart koşması süreci tıkıyor.

Olası saldırı bölgeyi etkileyebilir

Katarlı yetkililerin güven artırıcı adımlar kapsamında İran’ı, vurulan nükleer tesislerinin Birleşmiş Milletler müfettişlerince ziyaret edilmesine ikna etmeye çalıştığı, Washington’ın da bazı yaptırımları hafifletmeyi planladığı bildirildi. Savaşın yeniden başlamasının İran ve Körfez ülkelerinde yıkıma yol açabileceği, küresel enerji krizini derinleştirebileceği ifade edildi. İran, enerji altyapısına yönelik bir ABD saldırısına Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’deki petrol ve doğal gaz tesislerini hedef alarak karşılık vereceğini taahhüt etti. Olası ABD saldırısının İsrail’le ortak yürütülmesi; İran’ın füze saldırılarıyla, Hizbullah’ın da İsrail’e yönelik saldırılarla karşılık vermesi bekleniyor.