Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi'nin 'Türkiye Trafik Durum Raporu'na göre, İstanbul'daki trafik sıkışıklığının ekonomiye maliyeti yaklaşık 10 milyar doları buldu. Bu durum, İstanbulluların trafiğe yılda ortalama 120 saatini kaybetmesine neden oluyor.
Trafik sıkışıklığının çok yönlü maliyeti
Marmara Üniversitesi'nden Doç. Dr. Abdullah Demir, trafik sıkışıklığının etkilerinin sadece geçirilen zaman ve yakıt tüketimiyle sınırlı kalmadığını vurguladı. Demir'e göre, sağlık sorunları, artan stres seviyeleri, verimlilikte yaşanan düşüşler, çevresel etkiler ve lojistik operasyonlardaki gecikmeler de bu ekonomik yükü ağırlaştırıyor. Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan ise kişi başına düşen yıllık trafik kaybının İstanbul'da 120 saate ulaştığını belirtti.
Araç sayısındaki artış ve sürücü davranışları
Türkiye'deki araç sayısının son 10 yılda 20 milyondan 33 milyona çıktığına dikkat çeken Gündoğan, her 1000 kişiye düşen araç sayısının 200 olduğunu söyledi. Bu oranın Avrupa ortalamasının (400) ve ABD'nin (700) oldukça altında kaldığını belirten Gündoğan, Türkiye'nin Avrupa seviyesine ulaşması halinde İstanbul'daki araç sayısının ikiye katlanabileceği uyarısında bulundu. Rapor kapsamında yapılan görüşmelerde, katılımcıların yüzde 55,5'i trafik sorunlarının temel nedenini sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliği olarak gösterdi. Yüzde 46,3'lük bir kesim ise yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu dile getirdi. Gündoğan, sürücü davranışlarının trafik kazalarındaki rolünün büyük olduğunu ancak yol ve altyapı koşullarının da bu davranışları etkilediğini ve bu iki faktörün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ekledi.
Güvenlik önlemleri ve motokurye riskleri
Raporda, 2024 yılında trafik kazalarında yaklaşık 6 bin 400 kişinin hayatını kaybettiği, 2025'te ise bu sayının 6 bin 35'e gerilediği bilgisi yer aldı. Demir, bu düşüşün araçlardaki güvenlik teknolojilerindeki gelişmeler, acil servislerin hızlanan müdahalesi ve denetimlerin artmasıyla ilişkilendirilebileceğini ancak kaza sayısında beklenen azalmanın henüz tam olarak sağlanamadığını belirtti. Ayrıca motokuryelerin çalışma koşulları da incelendi. Yüksek teslimat baskısı, zorlu çalışma şartları ve yetersiz park/şerit düzenlemelerinin motokuryeleri trafikte daha fazla risk almaya itebildiği ifade edildi. Demir, motokuryelerin gelir elde etme çabasıyla hız ve trafik kuralları konusunda riskli davranışlar sergileyebildiğini ve bunun trafik güvenliği açısından ciddi bir sorun teşkil ettiğini sözlerine ekledi.
